Cuốn sách không kể lịch sử cà phê Khe Sanh như một bảng niên biểu khô cứng, mà lần theo những dấu vết còn sót lại. Một ngôi mộ khiêm nhường giữa khu vườn. Hồi ức của những người già từng sống trong đồn điền Poilane từ thuở nhỏ. Những tư liệu được tìm kiếm trong các kho lưu trữ ở Pháp và Hoa Kỳ.

Những chi tiết về căn nhà, sân phơi, kho cà phê và cuộc đời nhà thực vật học Poilane khiến lịch sử bỗng trở nên gần gũi. Câu chuyện về người cháu trở về tìm mộ ông ngoại Eugène Poilane lại mở ra một chiều kích khác: lịch sử không chỉ nằm trong sách vở, mà còn sống trong ký ức của con người.

Dấu tích sót lại của Đồn điền Mụ Rôm, có thể giúp ta hình dung về phong trào công nhân và cả dấu ấn của những năm tháng biến động trên vùng đất Hướng Hóa.

Sau hàng chục năm gây dựng, vùng nguyên liệu cà phê Khe Sanh đã hình thành trên quy mô lớn, tập trung tại nhiều địa bàn của vùng Hướng Hóa. Arabica dần trở thành dòng cà phê chủ lực, tạo nên dấu ấn riêng của vùng đất cao nguyên phía Tây Quảng Trị. Đó là lúc hạt cà phê bắt đầu đi xa hơn khỏi nương rẫy.

Hãy lắng nghe người Khe Sanh đang kể lại câu chuyện của chính mình bằng sản phẩm quê hương. Một người trẻ bỏ công việc xứ người để trở về với đất quê. Những nông dân biến khu vườn cà phê thành không gian trải nghiệm. Túi cà phê vượt hàng chục giờ bay, mang theo hương của vùng đất đỏ đến một nơi cách Khe Sanh nửa vòng trái đất.

Khi đó, những vườn cà phê được nhìn như một phần của nền kinh tế trải nghiệm, nơi du khách có thể tìm hiểu quy trình sản xuất, gặp người trồng, thu hái, sơ chế, chế biến và thưởng thức sản phẩm ngay trên vùng nguyên liệu. Và đó có lẽ là một trong những thay đổi quan trọng nhất của cà phê Khe Sanh hôm nay.

Từ một vùng từng được thế giới biết đến bởi chiến tranh, Khe Sanh đang muốn được biết đến bằng một hình ảnh khác.

Không còn chỉ là vùng đất của cà phê, ta còn có thể bắt gặp một Khe Sanh của những buổi sớm bảng lảng sương sa, ngọn đèo hoa trong mây thẳm. Những địa danh nên thơ như Sê Băng Hiêng, Pa Thiên, Voi Mẹp. Bản bản làng nhấp nhô trong những mùa xuân vùng phên dậu. Ký ức chiến tranh đan xen nhịp hồi sinh hôm nay, ấy là một thông điệp khác về Khe Sanh - “miền chữa lành”.

Lật từng trang sách, như đang nhấp ngụm cà phê, người ta nhìn thấy núi rừng, nếp sống văn hóa, ký ức chiến tranh, cả khát vọng hòa bình.

Và từ vùng biên giới hôm nay, nhìn thấy những con đường mới của giao thương, du lịch và phát triển. Một Khe Sanh có những vườn cà phê thơm ngát, những bản làng giàu bản sắc, những cung đường xuyên Trường Sơn và những con người đang viết tiếp câu chuyện quê hương.

Như thế, có thể nói cuốn sách đang truyền đi thông điệp, rằng:

Khe Sanh có câu chuyện. Và cuốn sách này đang kể câu chuyện ấy.

Nội dung - Đồ họa: Hoàng Công Danh
Kỹ thuật: Thành Đô