Hàng trăm viên ngọc động xuất hiện xung quanh các hồ canxi của hang Thắng, hang động mới được phát hiện tại Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, khiến các nhà thám hiểm sửng sốt.
Đầu tháng 6, từ tin báo của người đi rừng, Đội thám hiểm Jungle Boss phối hợp Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị) tiến hành tìm kiếm, thám hiểm suốt 6 ngày bên trong hang động mới phát hiện trên cung đường giữa Hang Voi và Hồ Ma Đa. Các chuyên gia quyết định đặt tên là hang Thắng (Victory Cave), theo tên người dân địa phương đầu tiên phát hiện vị trí.
Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Lê Lưu Dũng, Giám đốc Công ty Jungle Boss, cho biết hang Thắng dài khoảng 3.000 m, rộng trung bình 70 m, nhiều đoạn rộng trên 100 m. Ngay sau khi tiếp cận lòng hang, đoàn khảo sát ghi nhận hệ thống thạch nhũ đồ sộ được hình thành qua hàng trăm nghìn năm, phủ kín trần, vách và nền hang với nhiều dạng thành tạo như nhũ đá, măng đá, rèm đá, dòng đá chảy và các hồ canxi.
Điểm đặc biệt của hang Thắng là quanh các hồ canxi xuất hiện nhiều cụm ngọc động có kích thước lớn, khác biệt so với những ngọc động thường gặp. Ngọc động (cave pearl) là dạng thạch nhũ hình cầu, hình trứng hoặc hơi dẹt, có bề mặt nhẵn mịn. Chúng thường tập trung thành từng cụm trong các hồ nước cạn sâu bên trong hang động, mỗi cụm tạo thành vòng tròn rộng khoảng 2-3 m.
Ở Việt Nam có rất nhiều hang động, tuy nhiên hiện tượng hình thành ngọc động là khá hiếm. Việc hình thành ngọc động còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kết cấu hang động, nguồn nước, hệ thống các khoáng chất và tạp chất, kết cấu của nền hang cũng như yếu tố về nhiệt độ trong hang (thường ở mức 20 đến 25 độ C, trong khi đó nhiệt độ nguồn nước đi ra từ các vách đá vôi có thể từ 15 đến 20 độ C).
Khác với măng đá phát triển cố định từ nền hang, ngọc động là những thực thể tự do. Chúng hình thành khi các giọt nước mang theo khoáng chất liên tục nhỏ xuống, bồi đắp thành nhiều lớp đồng tâm bao quanh một hạt nhân ban đầu, có thể là hạt cát, mảnh thạch nhũ vỡ hoặc một mảnh xương nhỏ.
Màu sắc của ngọc động phụ thuộc vào độ tinh khiết của canxit và các tạp chất khoáng có trong nguồn nước. Nếu được cấu tạo từ canxit tinh khiết, chúng có màu trắng sữa, màu kem hoặc vàng nhạt. Khi nước chứa oxit sắt, đất sét hoặc bùn hữu cơ trong quá trình thấm qua lòng đất, ngọc động sẽ chuyển sang màu nâu, xám hoặc đỏ gạch.
Trong khi thạch nhũ thường có bề mặt gồ ghề, ngọc động lại nhẵn bóng do liên tục va chạm và ma sát với nhau hoặc với hốc đá trong quá trình nước lưu chuyển. Một số viên có độ bóng nhẹ, phản chiếu ánh đèn pin tạo nên hiệu ứng thị giác đặc biệt.
Theo các chuyên gia của Jungle Boss, để đạt kích thước tương đương một viên bi thông thường, một viên ngọc động phải mất từ vài trăm đến hàng nghìn năm. Tốc độ hình thành phụ thuộc vào hàm lượng canxi bão hòa trong nước ngầm cũng như tần suất nước nhỏ giọt từ trần hang.
Dù có vẻ ngoài giống những viên ngọc, ngọc động không phải đá quý và không có giá trị thương mại. Chúng không sở hữu cấu trúc tinh thể như kim cương, ruby hay thạch anh nên không được định giá trên thị trường trang sức.
Các chuyên gia hang động cho biết giá trị lớn nhất của ngọc động nằm ở khía cạnh khoa học, bảo tồn và du lịch khám phá. Đối với ngành địa chất hang động, việc phát hiện một bãi ngọc động còn nguyên vẹn được ví như các nhà khảo cổ tìm thấy một kho báu cổ đại.
Đoàn khảo sát Jungle Boss đánh giá sự hiện diện của hệ thống hồ canxi cùng các cụm ngọc động cho thấy hang Thắng vẫn đang tiếp tục quá trình kiến tạo tự nhiên. Vào mùa mưa, nước ngầm mang theo canxi vẫn tiếp tục bồi đắp các thành tạo mới bên trong hang.
Nguồn tin: znews.vn
