Khe Sanh (tỉnh Quảng Trị), vùng đất cách mạng từng ghi dấu một trong những chiến trường ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, đang chuyển mình mạnh mẽ. Những nông trại xanh, vườn cà-phê, điểm săn mây giữa đại ngàn Trường Sơn và các sản phẩm du lịch cộng đồng giàu bản sắc đang đưa Khe Sanh trở thành điểm đến của hòa bình, giao thương và thịnh vượng.

Gần 60 năm trước, Khe Sanh là trọng điểm chiến lược của hàng rào điện tử Mc Namara, nhằm ngăn chặn chi viện của miền bắc cho chiến trường miền nam qua Đường Hồ Chí Minh. Ngày đó, Khe Sanh được ví là “mỏ neo” cho toàn bộ hệ thống phòng thủ phía tây nam khu phi quân sự, bàn đạp cho các cuộc hành quân trên bộ của quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn vào khu vực này.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1968, Đường 9- Khe Sanh được xác định là hướng tấn công chính của bộ đội chủ lực nhằm nghi binh, kéo và ghìm chân một lực lượng lớn đối phương, tạo điều kiện cho quân ta chuẩn bị và tiến công đồng loạt vào các đô thị trên khắp miền nam. Chiến dịch Đường 9-Khe Sanh là đỉnh cao hiện thực hóa chủ trương táo bạo này. Lần đầu tiên chúng ta tổ chức tiến công hiệp đồng binh chủng quy mô lớn gồm xe tăng, pháo binh, bộ binh, công binh vào Khe Sanh.
Đêm 20/1/1968, quân ta tấn công quận lỵ Hướng Hóa, đánh chiếm Làng Vây, Tà Cơn… Trong khi tâm trí của quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn đang dồn vào mặt trận Khe Sanh, thì quân ta bất ngờ mở cuộc tổng tiến công và nổi dậy khắp các đô thị trên toàn miền nam khiến đối phương phải căng ra đối phó.
Tại Khe Sanh, cuộc chiến đấu oai hùng nhưng diễn ra hết sức cam go. Những chiến sĩ quân giải phóng mưu trí, kiên cường bám vững trận địa, đẩy lùi các đợt phản công, tổ chức siết chặt vòng vây, dồn đối phương vào thế bị tiêu diệt hoàn toàn. Trước tình hình đó, quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn buộc phải rút khỏi Khe Sanh sau 177 ngày đêm bị quân giải phóng vây hãm, tiêu diệt. Ngày 15/7/1968 trở thành Ngày chiến thắng Khe Sanh, là một trong những sự kiện quân sự nổi bật nhất của thế kỷ 20.
Đến mảnh đất cách mạng Khe Sanh, sau khi chụp ảnh lưu niệm tại Đài chiến thắng Khe Sanh ở ngã ba Quốc lộ 9 và Đường Hồ Chí Minh nhánh tây, nhiều đoàn du khách tìm đến Di tích quốc gia sân bay Tà Cơn. Đây là di tích lịch sử cách mạng ghi dấu ấn nổi bật nhất tại Khe Sanh. Ông Nguyễn Ngọc Sắc, nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Hướng Hóa cùng các cán bộ hưu trí hôm ấy thành kính dâng hương khắp các di tích lịch sử, cách mạng ở Khe Sanh, tưởng nhớ công lao các Anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do cho Tổ quốc, để Khe Sanh hôm nay khởi sắc, đổi thay từng ngày.
Những miền xanh cao nguyên
Những dấu ấn quá khứ, nền tảng ký ức ấy là điểm tựa, tạo thêm năng lượng cho sức sống mới ở cao nguyên xanh này. Cùng với các lợi thế khác, Khe Sanh có nhiều tiềm năng phát triển du lịch lịch sử, văn hóa, nghỉ dưỡng và sự kiện, thu hút du khách trong và ngoài nước. Cơ sở lưu trú tại đây cũng đủ phục vụ du khách ở lại khám phá Khe Sanh.

Chúng tôi tìm đến Farmstay Vườn Nhiệt Đới ở thôn Tân Xuyên, xã Khe Sanh. Anh Nguyễn Văn Mễ, chủ Farmstay, làm hướng dẫn viên cho du khách. Khu du lịch nghỉ dưỡng được xây dựng trên diện tích gần 3 ha, trở thành địa chỉ du lịch nông nghiệp với nhiều khu chức năng trải nghiệm gồm các nhà lưu trú gia đình, cùng với đó có 2 nhà lưu trú có sức chứa mỗi nhà từ 30-50 khách. Khu nhà kính trồng và trưng bày các loài hoa, vườn hoa nhiệt đới, vườn cây ăn quả, ao cá. Mùa gần Tết còn có vườn dâu tây quả lúc lỉu, ngọt lịm. Toàn bộ không gian Farmstay này bát ngát màu xanh.
Anh Mễ cho biết, vào mùa cao điểm, Farmstay Vườn Nhiệt Đới khai thác đến 100% công suất phòng nghỉ, thời gian còn lại trong năm trung bình khoảng 50%.
Đêm xuống, chúng tôi cùng nhau ngồi trên bãi cỏ xanh mịn màng hát những bài tình ca về Khe Sanh. Anh Nguyễn Văn Hùng ôm cây đàn ghi-ta đánh bản nhạc bập bùng bên bếp lửa càng làm không gian như lắng đọng hơn. Thời gian lưu trú ở Farmstay thường là 3 ngày 2 đêm để khám phá hết Khe Sanh.
Hôm ấy thức khá khuya, chúng tôi vẫn cố gắng dậy sớm để đi săn mây. Gần 4 giờ sáng, tiếng gà rừng gáy te te bên hông nhà nghỉ như báo hiệu canh năm đã đến. 4 giờ 15 phút, đoàn xuất phát đi săn mây. Từ Farmstay Vườn Nhiệt Đới ra ngã ba Đài chiến thắng Khe Sanh chừng 5 phút, đây là địa điểm để nhập đoàn. Mấy chục chiếc ô-tô tạo thành đoàn dài dưới sự hướng dẫn của anh Nguyễn Bôn, người thường tổ chức các chuyến săn mây cho du khách. Hành trình săn mây khi trời còn tối, len lỏi qua các cung đường, gần rạng sáng, đoàn đến được điểm săn mây, là cột số 10 của khu điện gió Amaccao, có độ cao khoảng 800m.

Trước mắt là biển mây trắng bồng bềnh, trải rộng, phủ kín thung lũng, len lỏi giữa núi rừng trùng điệp. Mây trắng như đang ở dưới chân người cùng những cánh quạt điện gió khổng lồ đang biến các vùng đồi ở đây thành điểm đến hấp dẫn của biết bao du khách. Nhiều người tranh thủ ghi lại khoảnh khắc bình minh, tạo dáng bên triền núi, rồi mơ màng ngắm biển mây.
Chụp xong các hình ảnh giữa khung cảnh hiếm gặp, chúng tôi ngồi thưởng thức cà-phê Khe Sanh. Giữa cái lạnh se se của buổi sớm mai lững lờ trôi qua kẽ tay, nhấp ngụm cà-phê nóng hổi thả hồn vào không gian, vị đắng thanh tao hòa quyện chút hậu vị ngọt sâu của cà-phê dòng Arabica trồng tại Khe Sanh như đánh thức toàn bộ các giác quan. Cà-phê được mang theo sẵn, nếu không mang kịp đã có người tổ chức tua phục vụ. Ngắm mây, ngắm sương trong buổi sáng thật bình yên. Sự kết hợp giữa vẻ hùng vĩ của núi rừng Trường Sơn, những áng mây và công trình năng lượng tạo nên bức tranh tuyệt đẹp của vùng phía tây nam Quảng Trị.

Với nhiều người, đây không chỉ là một chuyến đi tìm kiếm những bức ảnh đẹp mà còn là dịp tận hưởng không khí trong lành, hòa mình vào thiên nhiên. Gia đình anh Hoàng Văn Minh, đến từ Đà Nẵng thốt lên: “Rất tuyệt vời. Được đi săn mây là một điều thú vị. Săn được mây như hôm nay lại càng thú vị hơn”. Chuyến trải nghiệm với Khe Sanh của gia đình anh Minh là một cuộc hẹn đáng nhớ. Anh sẽ đưa gia đình, mời thêm bạn bè sớm trở lại nơi này.
Anh Nguyễn Bôn, người tổ chức các chuyến săn mây cho biết, không phải chuyến đi nào cũng có thể bắt gặp biển mây như mong đợi. Mây trên núi cao nhiều hay ít vào mỗi sáng phụ thuộc vào các yếu tố nhiệt độ, độ ẩm, gió, mưa, địa hình và thời điểm trong ngày. Người tổ chức tua có kinh nghiệm mới tăng được khả năng du khách gặp được mây.
Trải nghiệm tại các Farmstay xanh hay săn mây chỉ là mảnh ghép trong bức tranh du lịch đặc sắc mà Khe Sanh đang phát triển. Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Bùi Hoàng Phương tâm đắc trước những giá trị của Khe Sanh. Ông đề nghị cần chuyển hóa giá trị lịch sử thành giá trị phát triển, đưa Khe Sanh từ một chiến trường nổi tiếng thế giới thành điểm đến của hòa bình, giao thương và thịnh vượng; biến những triền đồi cà-phê, những cánh đồng điện gió, những bản làng Vân Kiều, Pa Cô và các địa chỉ đỏ trên Đường 9 thành hành trình trải nghiệm khác biệt, sâu sắc để thu hút du khách trong và ngoài nước. Cùng với đó là khai thác mô hình du lịch trải nghiệm Khe Sanh Coffee Tour gắn liền với thông điệp “Make coffee, not war” - Làm cà-phê, không làm chiến tranh.
Nguồn tin: nhandan.vn