Giữa trùng điệp núi rừng Trường Sơn, nơi những cánh rừng nguyên sinh còn giữ được vẻ hoang sơ hiếm có, thác Tà Puồng hiện lên như một “viên ngọc xanh” đầy mê hoặc. Không chỉ cuốn hút bởi vẻ đẹp hùng vĩ, nơi đây còn mở ra hướng đi mới cho du lịch cộng đồng, khi chính người dân bản địa, đồng bào Bru-Vân Kiều trở thành chủ thể gìn giữ và khai thác giá trị của thiên nhiên.
Vẻ đẹp hoang sơ giữa rừng già
Nằm tại thôn Trăng Tà Puồng, xã Hướng Lập, thác Tà Puồng là điểm đến còn khá mới trên bản đồ du lịch Quảng Trị, nhưng lại nhanh chóng gây ấn tượng bởi cảnh quan nguyên sơ, kỳ vĩ. Từ trung tâm phường Đồng Hới, du khách có thể theo đường 16 vào Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu-khe Nước Trong, rồi tiếp tục đi về hướng Nam theo đường Hồ Chí Minh nhánh Tây để đến thác Tà Puồng. Hành trình tuy dài, nhưng bù lại, trên đường đi là khung cảnh thiên nhiên trong lành, mát mẻ với những cánh rừng nguyên sinh xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn.
Đặt chân đến thôn Trăng Tà Puồng, hành trình chưa dừng lại, du khách sẽ tiếp tục đi bộ gần 1km theo con đường nhỏ ven suối. Lối đi uốn lượn giữa rừng già, phía dưới là dòng suối róc rách, tiếng nước chảy hòa cùng tiếng chim rừng tạo nên một bản giao hưởng tự nhiên đầy cuốn hút. Sau khoảng 15 phút đi dưới tán rừng, thác Tà Puồng hiện ra như một bức tranh sống động.
Những dòng nước trắng xóa từ trên cao đổ xuống, len qua các tầng đá tạo thành ba thác nước liên hoàn. Theo khảo sát của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh, trên suối Tà Puồng có 3 thác nước liên hoàn. Thác thượng nguồn cao khoảng 35m, thác giữa cao khoảng 20m và thác cuối khoảng 10m, cũng là nơi đang được khai thác du lịch.

Ấn tượng nhất là thác cuối, nơi dòng nước xòe rộng như mái tóc thiếu nữ giữa đại ngàn. Dưới chân thác là hồ nước trong vắt, mang sắc xanh ngọc bích, mát lạnh trong những ngày hè. Không gian nơi đây như tách biệt hoàn toàn với nhịp sống ồn ào, mang đến cảm giác thư thái, dễ chịu cho mỗi người khi trải nghiệm.
Vào mùa hè, thác Tà Puồng trở thành “điểm trốn nóng” lý tưởng. Du khách có thể thỏa thích bơi lội, ngụp lặn trong làn nước mát, hoặc chèo bè ra giữa hồ để ngắm nhìn cảnh đẹp. Nhiều nhóm bạn trẻ còn chọn dựng lều, tổ chức picnic, tận hưởng không gian thiên nhiên hoang sơ, yên bình nơi đây.
Vào dịp cuối tuần hoặc những ngày nghỉ lễ, điểm du lịch thác Tà Puồng đón hàng trăm lượt khách mỗi ngày, phần lớn là những người trẻ yêu thích khám phá, trải nghiệm thiên nhiên. Trong vòng hai năm trở lại đây, nơi này đã thu hút khoảng 3.000 lượt khách mỗi năm, con số cho thấy sức hút ngày càng lớn của “viên ngọc xanh” Tà Puồng giữa đại ngàn Trường Sơn.
Hướng đi bền vững
Không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, thác Tà Puồng còn ghi dấu ấn bởi mô hình du lịch cộng đồng do chính người dân bản địa xây dựng. Nhận thấy tiềm năng du lịch từ dòng thác quê hương, các hộ dân đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều đã thành lập Tổ du lịch cộng đồng thôn Trăng Tà Puồng để phục vụ du khách tham quan.
“Không có nguồn vốn lớn, bà con bắt đầu bằng chính sức lao động của mình: Nhặt đá, đổ đất làm đường vào thác; chặt lồ ô dựng hàng rào bảo vệ lối đi; dựng các lán nghỉ chân bằng tre, nứa, lá rừng thân thiện với môi trường tự nhiên”, anh Hồ Phương, thành viên Tổ du lịch cộng đồng thôn Trăng Tà Puồng cho biết.
Hiện nay, khu vực ven hồ đã có hơn chục lán trại phục vụ du khách nghỉ ngơi, ăn uống. Sau hành trình khám phá, du khách có thể nằm thư giãn trên những sàn tre mộc mạc, lắng nghe tiếng thác đổ và hít thở không khí trong lành của núi rừng.
Anh Hồ Văn Giỏi, Tổ trưởng Tổ du lịch cộng đồng thôn Trăng Tà Puồng chia sẻ: “Hiện, có 16 hộ gia đình tham gia làm du lịch thác Tà Puồng. Mỗi năm, từ tháng 3, bà con lại cùng nhau chuẩn bị cơ sở vật chất để đón khách trong mùa hè. Lợi nhuận được chia đều, trung bình mỗi hộ có thêm khoảng 4 triệu đồng mỗi tháng, đây là nguồn thu đáng kể đối với người dân vùng cao như chúng tôi”.

Không chỉ cải thiện đời sống kinh tế, du lịch cộng đồng còn giúp bà con giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa. Du khách đến thác Tà Puồng không chỉ được tham quan mà còn được trải nghiệm đời sống của người Bru-Vân Kiều, thưởng thức các món ăn dân dã như măng rừng, ngọn mây, chuối rừng, cá khe nướng, gà nướng, nếp nương… Tất cả được bày biện trên mẹt tre, lá chuối, vừa đẹp mắt, vừa gần gũi với thiên nhiên.
“Tôi đặc biệt ấn tượng với cảnh sắc và ẩm thực nơi này. Sự mộc mạc, chân tình của người dân cùng cách phục vụ giản dị nhưng thân thiện đã để lại cho tôi nhiều cảm xúc”, chị Lê Thanh Tú, xã Cam Lộ bày tỏ cảm xúc của mình khi đến trải nghiệm thác Tà Puồng.
Để phát triển bền vững, mô hình du lịch cộng đồng tại Tà Puồng vẫn cần thêm sự hỗ trợ. Anh Hồ Văn Giỏi bày tỏ: “Bà con mong muốn được đào tạo bài bản về kỹ năng làm du lịch, đồng thời cần nguồn vốn đầu tư để nâng cấp cơ sở hạ tầng. Nếu có sự liên kết với doanh nghiệp, việc mở rộng tuyến tham quan lên thác giữa và thác thượng nguồn hoàn toàn khả thi, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch tại địa phương”.
Không chỉ dừng lại ở một điểm đến sinh thái, thác Tà Puồng còn nằm gần nhiều danh thắng và di tích nổi tiếng như động Brai, đèo Sa Mù, sân bay Tà Cơn, Nhà tù Lao Bảo… tạo thành một chuỗi trải nghiệm hấp dẫn cho du khách khi đến với vùng đất phía Tây Quảng Trị.
Giữa đại ngàn Trường Sơn, thác Tà Puồng vẫn giữ cho mình vẻ đẹp nguyên sơ, thuần khiết. Và chính bàn tay, tấm lòng của người dân Bru-Vân Kiều đang từng ngày gìn giữ, đánh thức tiềm năng nơi đây. Nếu được đầu tư đúng hướng, “viên ngọc xanh” này không chỉ tỏa sáng trên bản đồ du lịch, mà còn trở thành sinh kế bền vững cho cộng đồng-nơi con người và thiên nhiên cùng hòa nhịp, phát triển.
Nguồn tin: Báo Quảng Trị