Sau gần 1 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn cho thấy, chuyển đổi số (CĐS) đã trở thành điều kiện nền tảng để bảo đảm bộ máy hành chính vận hành thông suốt, hiệu quả.
Nếu như trước đây CĐS chủ yếu phục vụ cải cách hành chính (CCHC) thì hiện nay hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng dùng chung đã trở thành công cụ quan trọng phục vụ quản lý, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ của hệ thống chính trị. Mặt khác, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đòi hỏi việc xử lý công việc phải nhanh hơn, liên thông hơn và dựa trên dữ liệu số nhiều hơn.
Theo Chủ tịch UBND phường Đông Hà Phạm Văn Dũng, xác định CCHC mà trọng tâm là giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) gắn với CĐS là “chìa khoá” để chính quyền đến gần với người dân hơn, phường Đông Hà đã “chuyên nghiệp hóa” mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công; ưu tiên bổ sung thêm trang thiết bị, máy móc, phục vụ hoạt động của trung tâm. Việc ứng dụng các giải pháp công nghệ mới như trang ZALO OA, máy lấy số thứ tự, kiost tra cứu thủ tục hành chính và nộp hồ sơ trực tuyến cũng là một trong những giải pháp hỗ trợ hiệu quả cho người dân và doanh nghiệp, góp phần giảm tải áp lực cho bộ máy hành chính, nâng cao trải nghiệm và mức độ hài lòng của người dân.
Đặc biệt, phường đã ứng dụng 100% chữ ký số đối với lãnh đạo và xử lý văn bản hoàn toàn trên môi trường điện tử; việc kết nối, đồng bộ dữ liệu dân cư với Cơ sở dữ liệu quốc gia giúp giảm bớt việc yêu cầu người dân xuất trình giấy tờ không cần thiết, tạo sự thuận lợi tối đa khi giải quyết TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính.
“Kết quả, từ khi thành lập phường đến cuối tháng 4/2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường đã tiếp nhận mới hơn 14.000 hồ sơ, tỉ lệ trả kết quả đúng và trước hạn đã đạt mức tuyệt đối 100%, không có hồ sơ quá hạn; tỉ lệ tiếp nhận hồ sơ trực tuyến đạt tới 91,42%; tỉ lệ số hóa đầu vào đạt 99,87% và số hóa kết quả giải quyết đạt 99,79%. Qua hệ thống đánh giá trực tiếp và khảo sát độc lập, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với phường luôn đạt trên 99%”, ông Phạm Văn Dũng cho biết thêm.
Hay tại xã Bố Trạch, xác định CĐS không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là động lực then chốt để bảo đảm bộ máy chính quyền mới vận hành hiệu lực, hiệu quả, xã đã xây dựng kế hoạch CĐS cụ thể, phân công rõ trách nhiệm và đặc biệt chú trọng phát huy vai trò của 44/44 tổ công nghệ số cộng đồng tại tất cả các thôn. Song song với đó, đã tiến hành lắp đặt 20 điểm niêm yết công khai TTHC tích hợp mã QR tại các khu dân cư, giúp người dân dễ dàng tra cứu thông tin, nâng cao tính minh bạch ngay từ cơ sở.
Mặt khác, xã đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền,vận động các hộ kinh doanh, tiểu thương áp dụng mã QR và chuyển khoản điện tử. Đến nay, đa số các điểm kinh doanh trên địa bàn đã sử dụng mã QR, bước đầu hình thành thói quen thanh toán không dùng tiền mặt; hoàn thành 100% chi trả không dùng tiền mặt đối với các đối tượng bảo trợ xã hội và người có công, đưa xã trở thành một trong những địa phương dẫn đầu tỉnh trong lĩnh vực an sinh xã hội số.
Chủ tịch UBND xã Bố Trạch Đỗ Mạnh Tài cho biết: Nếu như trong 6 tháng đầu tiên sau khi vận hành mô hình chính quyền mới, tỉ lệ hồ sơ trực tuyến đạt khoảng 54%, thì từ đầu năm 2026 đến nay, xã đã đạt 100% hồ sơ giải quyết trên hệ thống điện tử. Đây là minh chứng rõ nét cho sự thay đổi trong nhận thức của cả hệ thống chính trị và người dân. Ngoài ra, 100% thôn đều có lực lượng hỗ trợ trực tiếp, giúp CĐS đi sâu vào từng khu dân cư. Trên lĩnh vực kinh tế-xã hội, xã cũng đang triển khai dự án trọng điểm "Tăng cường tiếp cận thông tin qua CĐS trong quản lý bền vững tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường”.
Được biết, thời gian qua, tỉnh Quảng Trị đã tập trung triển khai việc kết nối, liên thông các hệ thống thông tin dùng chung, từng bước hình thành kho dữ liệu số thống nhất. Các dữ liệu về dân cư, đất đai, tài chính, bảo hiểm, giáo dục, y tế... được tích hợp, chia sẻ trên nền tảng số, phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý và giải quyết TTHC cho người dân.
Hiện nay, 100% UBND cấp xã đã có kết nối mạng đáp ứng yêu cầu khai thác hệ thống dịch vụ công và xử lý hồ sơ công việc; hệ thống điều hành tác nghiệp đã được triển khai đến 78/78 xã, phường, đặc khu; 100% cơ quan, đơn vị thực hiện gửi, nhận văn bản điện tử có ký số; tỉ lệ văn bản điện tử không mật được ký số, gửi nhận trên môi trường mạng đạt từ 90-100%.
Mặt khác, hệ thống hội nghị trực tuyến đã được kết nối đến 78/78 xã, phường, đặc khu, phục vụ thường xuyên các cuộc họp trực tuyến của cả khối Đảng và chính quyền các cấp. Sở Khoa học và Công nghệ cũng phối hợp với Ban Cơ yếu Chính phủ triển khai, gia hạn và cập nhật hàng chục nghìn chứng thư số cho các cơ quan, đơn vị và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cấp tỉnh, cấp xã; từng bước thay thế phương thức xử lý hồ sơ giấy bằng quy trình điện tử. Đồng thời, triển khai hạ tầng phục vụ gửi, nhận văn bản mật trên môi trường số, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý công việc và bảo đảm an toàn thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước.
Đánh giá về những bước tiến cũng như những khó khăn, vướng mắc trong quá trình CĐS trên địa bàn tỉnh thời gian qua, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đặng Ngọc Tuấn cho rằng: Sau gần 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có thể khẳng định, việc hoàn thiện hạ tầng số, đẩy mạnh CĐS không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành điều kiện tiên quyết bảo đảm sự vận hành thông suốt của bộ máy hành chính từ tỉnh đến cơ sở.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn một số khó khăn, hạn chế cần tiếp tục tập trung tháo gỡ. Nhất là hạ tầng số tại một số địa bàn, nhất là vùng sâu, vùng xa, biên giới vẫn chưa thật sự đồng bộ; chất lượng kết nối ở một số khu vực chưa ổn định; nguy cơ “lõm sóng” viễn thông vẫn còn.
Ngoài ra, nguồn lực đầu tư cho CĐS còn hạn chế trong khi nhu cầu đầu tư cho hạ tầng số, dữ liệu số và an toàn thông tin ngày càng lớn. Đặc biệt, yêu cầu chỉ đạo và xử lý công việc trực tiếp từ cấp tỉnh xuống cơ sở ngày càng nhiều, trong khi năng lực số tại một số địa bàn chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.
Xác định CĐS là điều kiện tiên quyết, trong đó hạ tầng số phải đi trước một bước, dữ liệu số phải là nền tảng phục vụ quản lý, chính quyền số phải trở thành phương thức hoạt động chủ đạo của bộ máy hành chính trong giai đoạn mới, thời gian tới, tỉnh tiếp tục quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; xác định CĐS là động lực quan trọng để đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Tiếp tục đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, công chức và người dân; phát huy vai trò của tổ công nghệ số cộng đồng; triển khai hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số”. Đồng thời nghiên cứu cơ chế thu hút, đãi ngộ nguồn nhân lực công nghệ thông tin và an toàn thông tin chất lượng cao phục vụ khu vực công.
Đặc biệt, tỉnh sẽ tập trung rà soát, nâng cấp hạ tầng số đến cấp xã; ưu tiên đầu tư cho các địa bàn miền núi, biên giới, vùng khó khăn; từng bước xóa vùng lõm sóng viễn thông; nâng cấp các hệ thống phục vụ quản lý, điều hành theo hướng liên thông, thống nhất nhằm phục vụ có hiệu quả công tác chỉ đạo từ tỉnh đến cơ sở.
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
