Quảng Trị là vùng đất có bề dày lịch sử, hội tụ những giá trị đặc sắc về văn hóa, thiên nhiên và con người. Từ hệ thống di tích chiến tranh cách mạng, di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng, đến kho tàng di sản văn hóa phi vật thể và bản sắc của các cộng đồng dân tộc… Quảng Trị đang khai thác và chuyển hóa giá trị di sản thành nguồn lực phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hoàng Xuân Tân khẳng định: “Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch là một quá trình dài hạn, đòi hỏi sự kết hợp giữa tầm nhìn phát triển, tri thức khoa học, năng lực công nghệ, cơ chế quản trị và sự tham gia của cộng đồng. Mục tiêu sau cùng không phải là số hóa di sản để lưu giữ trong một hệ thống công nghệ, mà là để những giá trị văn hóa, lịch sử của Quảng Trị được bảo tồn đúng đắn, lan tỏa rộng rãi và tiếp tục tạo ra những giá trị mới cho cộng đồng và các thế hệ mai sau”.
Quảng Trị xác định trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong đời sống kinh tế - xã hội, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản cũng đứng trước những yêu cầu mới. Tỉnh Quảng Trị xác định, vấn đề đặt ra là làm thế nào để những giá trị di sản không chỉ được bảo tồn, lưu giữ mà còn được kết nối, khai thác và chuyển hóa thành nguồn lực phát triển bền vững trong kỷ nguyên số?
Để chuyển đổi số trong việc phát triển văn hoá, thể thao và du lịch có hiệu quả, tỉnh Quảng Trị đang tham vấn các chuyên gia, các nhà khoa học để hoàn thiện “Đề án chuyển đổi số và phát triển văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045”.
Theo đó, Quảng Trị đang tham vấn các chuyên gia với chủ đề “Khoa học di sản, nguyên lý Cultural DNA và chuẩn mã hóa di sản” tập trung vào 6 vấn đề: Hình thức ban hành Bộ tiêu chí mã hóa di sản; nguyên tắc thiết kế quy tắc gán ô trong ma trận 35 ô; tiêu chí nghiệm thu bảng ánh xạ CIDOC-CRM; ngưỡng độ phân giải và sai số hình học được phép cấp cho bên thứ ba; mức độ căn cứ khoa học trong tái hiện không gian, sự kiện và nhân vật lịch sử và chuẩn ký âm cho tiếng dân tộc thiểu số và quy mô đội ngũ chuyên môn.
Việc xây dựng bộ tiêu chí mã hóa di sản đảm bảo có căn cứ khoa học, phản ánh được tính đa chiều của các giá trị lịch sử, văn hóa và mối quan hệ giữa di sản với không gian hình thành, phát triển của nó. Đối với ma trận năm chiều cạnh giá trị và bảy không gian lịch sử - văn hóa, tỉnh Quảng Trị làm rõ quy tắc xác định giá trị chính, các giá trị liên quan và khả năng cập nhật khi có những kết quả nghiên cứu mới. Bên cạnh đó, Quảng Trị chuẩn hóa dữ liệu và các tiêu chí kiểm chứng chất lượng sản phẩm số hóa.
Đối với hoạt động tái dựng không gian, sự kiện và nhân vật lịch sử bằng công nghệ số, Quảng Trị đang tập trung nguyên tắc phân định mức độ căn cứ khoa học, bảo đảm người tiếp cận có thể nhận biết đâu là dữ kiện đã được chứng minh, đâu là nội dung suy luận và đâu là yếu tố tái dựng mang tính giả định. Đồng thời, việc số hóa ngôn ngữ và tri thức của các cộng đồng dân tộc thiểu số được nghiên cứu với phương pháp phù hợp, có sự tham gia của đội ngũ chuyên môn và những người am hiểu ngôn ngữ, văn hóa bản địa.
Tỉnh Quảng Trị đặt ra yêu cầu xuyên suốt là công nghệ phải phục vụ việc bảo tồn và truyền tải đúng giá trị di sản, không làm giản lược, sai lệch hoặc đánh đồng giữa chứng cứ khoa học và nội dung tái hiện. Để từ đó, Quảng Trị phát huy giá trị di sản như mô hình kinh tế, thương mại hóa tài sản số, sở hữu trí tuệ và huy động nguồn lực.
Để đạt mục tiêu đó, tỉnh Quảng Trị đang làm rõ cơ sở ghi nhận và đo lường giá trị của tài sản số. Hình thành kho tài sản số văn hóa, thể thao và du lịch cần gắn với nguyên tắc quản lý tài sản công, điều kiện ghi nhận tài sản vô hình và phương thức xác định giá trị phù hợp với đặc thù của dữ liệu di sản. Đồng thời, những mục tiêu về đóng góp kinh tế được xây dựng trên cơ sở phương pháp đo lường có khả năng kiểm chứng, phù hợp với điều kiện thống kê và quản lý thực tế.
Nguồn tin: Báo Công an nhân dân
