Đó là câu chuyện về khu rừng trầm dó "tiền tỉ" của cựu chiến binh Đinh Tiến Phương (SN 1953), ở thôn Thuận Hóa, xã Kim Điền.
Tiếp chuyện tôi dưới tán rừng trầm dó rộng 2,6ha, cựu chiến binh Đinh Tiến Phương bắt đầu câu chuyện về trồng và giữ rừng. Theo lời ông, hơn 100 năm trước, trên ngọn đồi Chàn phía sau nhà ông có một ngôi miếu cổ. Xung quanh miếu có nhiều cây cổ thụ, tạo nên không gian linh thiêng, tĩnh mịch. Trong đó có một cây trầm dó được ông cố của ông mang từ rừng về trồng. Cây sinh trưởng tốt, tỏa hương thơm dịu nhẹ khắp khu vực và cho rất nhiều hạt.
Sau này, ông nội ông Phương là cụ Đinh Quảng Châu lấy hạt từ cây mẹ để trồng thêm nhiều cây khác, trong đó có 4 cây phát triển rất tốt. Dù cây mẹ đã chết theo thời gian nhưng những cây con vẫn cho ra hạt và trở thành nguồn giống quý của gia đình.
“Ngày xưa, người dân không biết nhiều về giá trị kinh tế của cây trầm dó. Ông bà chỉ giữ lại vì thấy cây có mùi thơm và gắn với ngôi miếu cổ thiêng trên đồi”, ông Phương chia sẻ.
Nhờ sự gìn giữ của nhiều thế hệ, những cây trầm dó cổ thụ bên ngôi miếu cổ đã tồn tại cả trăm năm. Khoảng 40 năm trước, trong lúc gia đình gặp nhiều khó khăn, bố ông Phương đã bán một cây trầm dó già cỗi với giá 320 đồng (một số tiền khá lớn vào thời điểm đó). Khoản tiền ấy giúp gia đình ông vượt qua giai đoạn thiếu thốn.
Sau khi bố ông Phương qua đời, ông tiếp tục bán thêm một cây trầm dó với giá 100 triệu đồng để xây dựng mộ cho bố. Một cây trầm dó khác được ông Phương bán với giá 75 triệu đồng để hỗ trợ người cháu nội mồ côi có điều kiện ổn định cuộc sống.
Trong vườn của ông Phương vẫn còn một cây trầm dó hơn 100 năm tuổi được ông chia cho người em trai. Hiện, trên diện tích 2,6ha của ông Phương có hơn 2.000 cây trầm dó từ 30-50 năm tuổi, trong đó có hơn 100 cây đạt đường kính gốc từ 30-70cm; nhiều cây cao hàng chục mét, tán lá xanh tốt quanh năm.
Ông Phương cho biết: “Cách trồng cây trầm dó cũng rất đơn giản. Chỉ cần lấy hạt từ cây mẹ, phơi khô rồi gieo vào đất. Sau một thời gian, hạt nảy mầm và phát triển thành cây. Cây được 2 năm tuổi sẽ đạt đường kính gốc khoảng 3cm rồi tỉa thưa, phát hết thực bì xung quanh để cây phát triển. Quá trình chăm sóc chủ yếu là phát cây bụi, làm hàng rào bảo vệ cây lúc còn nhỏ. Khi cây lớn, tôi chăn nuôi bò dưới tán rừng để nâng cao thu nhập”.
Hiện, vườn trầm dó của ông Phương đã có 2 thương lái đến hỏi mua với giá từ 1,2-1,7 tỉ đồng nhưng ông không bán. “Với số trầm gió này, tôi sẽ để dành tặng cho con cháu. Với tôi, cây trầm dó không chỉ có giá trị về kinh tế mà còn là kỷ vật của ông bà để lại. Tôi cũng đang vận động con cháu tiếp tục trồng thêm trầm dó để cải thiện thu nhập và góp phần bảo vệ môi trường”, ông Phương chia sẻ.
Hiện nay, trên địa bàn xã Kim Điền có 3 hộ dân duy trì trồng cây trầm dó hiệu quả. Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm Hóa Sơn (đơn vị đóng trên địa bàn) Đinh Phú Bình cho biết: “Trầm dó là loài cây bản địa có giá trị kinh tế và giá trị sinh thái rất cao. Những cây lâu năm không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, giữ đất, giữ nước mà còn là nguồn gen quý cần được bảo tồn. Trạm vẫn đang khuyến khích người dân trồng thêm các loài cây bản địa, như: Trầm dó, lim, dổi, lát… Đây không chỉ là giải pháp cải thiện môi trường mà còn tạo ra nguồn tài sản bền vững cho các thế hệ sau”.
Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Kim Điền Trần Xuân Hương cho biết: "Rừng trầm dó của hội viên Đinh Tiến Phương là một trong những khu rừng có giá trị lớn trên địa bàn. Việc ông Phương tự nguyện trồng rừng, bảo vệ rừng trầm dó qua nhiều thế hệ rất đáng trân trọng. Cách trồng rừng, giữ rừng của ông Phương cho thấy hướng đi hiệu quả khi vừa tạo sinh kế, vừa bảo vệ rừng và gìn giữ đa dạng sinh học".
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
