Vụ hè-thu năm nay, toàn tỉnh gieo cấy hơn 37.600ha lúa, thời điểm này, cây lúa đang bước vào giai đoạn trổ-chín-thu hoạch. Tuy nhiên, ngoài một số địa phương đã cơ bản thu hoạch xong thì phần lớn diện tích vẫn chưa thể thu hoạch ngay. Trong khi đó, dự báo những ngày tới có khả năng xuất hiện mưa vừa, mưa to và dông, làm gia tăng nguy cơ ngập úng, đổ ngã, ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng lúa. Trước diễn biến này, các địa phương đang khẩn trương huy động nhân lực, máy móc, phương tiện, tranh thủ thời tiết thuận lợi thu hoạch nhanh, gọn, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai.
Hoàn thành thu hoạch
Vừa xếp gọn những bao lúa cuối cùng đã phơi khô vào nhà, ông Nguyễn Văn Hùng ở Hợp tác xã sản xuất dịch vụ nông nghiệp Kim Giao, xã Mỹ Thủy (HTX Kim Giao) cho biết, vụ hè-thu năm nay gia đình ông xuống giống gần 2,5 mẫu lúa, chủ yếu là giống Khang Dân. Năng suất thu hoạch đạt khoảng 2,8 tạ/sào. Với giá bán hiện tại khoảng 6.200-6.500 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, bình quân mỗi sào lúa gia đình ông lãi khoảng 500.000 đồng.
Theo ông Hùng, do giá bán đang ở mức thấp nên lợi nhuận chưa cao nhưng thời tiết cuối vụ diễn biến phức tạp, việc hoàn thành thu hoạch lúa hè-thu giúp gia đình ông giảm được một phần rủi ro. “Gặt xong rồi thì yên tâm. Giờ có mưa cũng không còn lo lúa bị ngập ngoài đồng nữa. Chỉ tiếc là giá lúa nếu cao hơn một chút thì bà con sẽ phấn khởi hơn”, ông Hùng chia sẻ.
Giám đốc HTX Kim Giao Võ Minh Cảnh cho biết, đến thời điểm này HTX đã hoàn thành việc thu hoạch toàn bộ 220ha diện tích lúa hè-thu với năng suất bình quân đạt 59,66 tạ/ha.
Theo ông Cảnh, do đặc thù vùng sản xuất thấp trũng, HTX luôn xác định phải chủ động các phương án sản xuất, không để lúa chín thu hoạch gặp mưa. Cụ thể, ngay từ đầu vụ, HTX chỉ đạo bà con làm đất, gieo sạ sớm hơn kế hoạch chung của tỉnh khoảng 10 ngày nhằm tạo thêm quỹ thời gian để cây lúa sinh trưởng và thu hoạch trước khi bước vào thời điểm thời tiết bất lợi. Cùng với đó, HTX chủ động liên hệ các chủ máy gặt, nắm tiến độ lúa chín trên từng cánh đồng để bố trí thời gian thu hoạch phù hợp. Những diện tích chín trước, vùng thấp trũng, có nguy cơ ngập úng được ưu tiên thu hoạch sớm.
“Kinh nghiệm của HTX là phải tranh thủ thời tiết thuận lợi để thu hoạch ngay, không để lúa chín kéo dài trên đồng. Tránh trường hợp mưa lũ cuối vụ làm cây lúa bị đổ ngã, ngập úng, thiệt hại đến năng suất, chất lượng lúa”, anh Cảnh cho hay.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Thủy Lê Đắc Triều, xác định vụ sản xuất hè-thu tiềm ẩn nhiều rủi ro do ảnh hưởng của thời tiết, ngay từ đầu vụ, UBND xã đã ban hành kế hoạch sản xuất, lịch thời vụ và cơ cấu giống phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương; chỉ đạo các HTX phối hợp với cơ quan chuyên môn hướng dẫn nông dân chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh. Khi lúa chín, tập trung tối đa nhân lực, máy móc để thu hoạch nhanh gọn với phương châm “xanh nhà hơn già đồng”. Ưu tiên thu hoạch trước tại các vùng thấp trũng, khu vực có nguy cơ ngập úng, đổ ngã.
“Theo kế hoạch, địa phương dự kiến thu hoạch xong trước ngày 25/8, chậm nhất không quá ngày 30/8. Tuy nhiên, nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, cùng với sự chủ động của các HTX và nông dân nên đến thời điểm này toàn bộ hơn 910ha diện tích lúa hè thu trên địa bàn xã đã thu hoạch xong, năng suất bình quân đạt 58,8 tạ/ha”, ông Triều cho biết thêm.
Trạm trưởng Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Lăng-Triệu Phong Thái Thị Kim Tuyến thông tin, đến thời điểm này các xã Mỹ Thủy, Diên Sanh, Nam Hải Lăng đã cơ bản hoàn thành thu hoạch lúa vụ hè-thu. Trong khi tại các địa phương khác, nông dân cũng đang tập trung máy móc, nhân lực để thu hoạch những diện tích đã chín.
Theo bà Tuyến, kinh nghiệm của các địa phương trong khu vực là chủ động bố trí thời vụ sớm, nhất là đối với vụ hè-thu, vụ sản xuất thường chịu nhiều tác động của thời tiết vào cuối vụ. Cụ thể, nhiều HTX thường xuống giống sớm hơn so với khung lịch thời vụ của tỉnh từ 5-10 ngày. Lựa chọn sử dụng các giống ngắn ngày như Khang dân, HN6, Đài Thơm 8, HG244… Đồng thời hợp đồng máy gặt từ trước để khi lúa chín có thể thu hoạch tập trung, không bị động về phương tiện.
Đẩy nhanh tiến độ
Nếu như tại một số địa phương, lúa hè-thu đã được thu hoạch xong, thì ở nhiều nơi khác, cây lúa mới bước vào giai đoạn chín và máy gặt đập liên hợp chỉ mới bắt đầu xuống đồng. Tại xã Triệu Bình, hơn 2.000ha lúa hè-thu trên đang bước vào cao điểm thu hoạch. Những ngày này, các HTX đang tập trung máy gặt đập liên hợp để đẩy nhanh tiến độ thu hoạch, ưu tiên những diện tích đã chín.
Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Bình Trần Văn Nhuận cho biết, qua thăm đồng, năng suất lúa bước đầu đạt khoảng 61 tạ/ha. Đây là tín hiệu tích cực về năng suất nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải thu hoạch nhanh để bảo đảm thành quả sản xuất khi thời tiết có thể chuyển xấu.
Theo đó, UBND xã đã yêu cầu các HTX chủ động rà soát từng vùng sản xuất, bố trí máy gặt phù hợp để thu hoạch nhanh gọn lúa hè-thu. Kiểm tra, khơi thông hệ thống kênh mương, xử lý những điểm có nguy cơ ách tắc dòng chảy để chủ động tiêu nước, giảm nguy cơ ngập úng khi có mưa lớn.
“Xã yêu cầu các HTX chủ động máy móc, lúa chín đến đâu tập trung thu hoạch đến đó. Đồng thời có phương án tiêu thoát nước, nhất là tại những khu vực thấp trũng để bảo vệ các diện tích chưa đến kỳ thu hoạch”, ông Nhuận cho hay.
Theo Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Bùi Phước Trang, vụ hè-thu năm nay toàn tỉnh gieo cấy được hơn 37.600ha lúa, hiện cây lúa đang ở giai đoạn trổ-chín-thu hoạch. Trong đó, diện tích thu hoạch được trên 12.000ha, đạt tỉ lệ khoảng 30%; năng suất ước đạt trên 52 tạ/ha. Tiến độ thu hoạch hiện tập trung nhanh ở khu vực phía Nam tỉnh như các xã: Mỹ Thủy, Nam Hải Lăng, Diên Sanh; trong khi đó, tại một số khu vực khác, cây lúa vẫn còn xanh, chưa thể thu hoạch ngay như các xã: Gio Linh, Cam Lộ, Hiếu Giang…
Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng thủy văn quốc gia, những ngày tới trên địa bàn tỉnh có khả năng xuất hiện mưa vừa, mưa to và dông, ảnh hưởng đến sản xuất, nhất là diện tích lúa hè-thu đang trong giai đoạn chín, thu hoạch.
Ông Trang lưu ý, để bảo đảm thắng lợi vụ hè-thu, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, các địa phương cần tiếp tục huy động tối đa máy móc, nhân lực, tranh thủ từng khoảng thời gian thời tiết thuận lợi để thu hoạch nhanh, gọn những diện tích lúa đã chín. Ưu tiên thu hoạch trước những diện tích lúa chín từ 80% trở lên, diện tích ở vùng thấp trũng, vùng có nguy cơ ngập úng với phương châm “xanh nhà hơn già đồng”. Đồng thời chủ động phương tiện vận chuyển, sân phơi, nơi bảo quản để bảo đảm lúa thu hoạch đến đâu được vận chuyển, phơi sấy đến đó.
Đối với diện tích chưa thể thu hoạch, tiếp tục theo dõi sát diễn biến thời tiết, đồng thời chủ động các phương án tiêu thoát nước như khơi thông kênh mương, gia cố bờ vùng, bờ thửa để, bảo vệ lúa trước nguy cơ mưa lớn. Với những diện tích lúa trà muộn đang ở giai đoạn trổ-chín sữa, cần tiếp tục chăm sóc, theo dõi và phòng trừ sâu bệnh theo hướng dẫn chuyên môn, bảo đảm cây lúa phát triển an toàn cho đến khi thu hoạch.
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
