Hiệp định Đối tác tự nguyện giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) về thực thi Luật Lâm nghiệp, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT) đã ký kết từ năm 2018, có hiệu lực từ năm 2019.
Hiệp định hướng tới mục tiêu đảm bảo các mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam được sản xuất hợp pháp, góp phần cải thiện quản trị rừng, mở rộng thị trường, thúc đẩy thương mại gỗ và sản phẩm gỗ bền vững. Những năm qua, Kiểm lâm Quảng Trị đã nỗ lực để hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu lâm sản trên địa bàn triển khai thực hiện hiệu quả nội dung liên quan hiệp định này.
Thực hiện các nội dung về quy định gỗ hợp pháp, quy định về truy xuất nguồn gốc lâm sản và các điều kiện khác được quy định trong Hiệp định VPA/FLEGT, ngoài việc kiểm tra, xác minh truy xuất nguồn gốc lâm sản, mua, bán, vận chuyển lâm sản..., ngành kiểm lâm phối hợp với các cơ quan liên quan để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp khi chế biến lâm sản xuất khẩu sang thị trường EU.
Theo đó, doanh nghiệp phải đáp ứng đủ các điều kiện về mục đích sử dụng đất, đánh giá tác động môi trường và quan trắc môi trường, đảm bảo an toàn lao động, độ tuổi lao động của người lao động, đảm bảo về lương và các chế độ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cho người lao động.
Thực hiện tốt nghĩa vụ thuế đối với nhà nước, đảm bảo các phương án phòng, chống cháy nổ trong sản xuất, công nghệ chế biến và thị trường kinh doanh... Hiện tại, Chi cục Kiểm lâm đang chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành hỗ trợ, hướng dẫn Công ty TNHH Tiến Phong Cam Lộ phân loại doanh nghiệp về chế biến và xuất khẩu gỗ để phục vụ cho việc sản xuất, kinh doanh.
Từ đầu năm 2021, Công ty TNHH Tiến Phong Cam Lộ chuyển hướng chuyên sản xuất các mặt hàng đồ gỗ nội, ngoại thất như giường, bàn, tủ, ghế và hàng gia dụng bằng gỗ. Trong đó, nhiều mặt hàng được xuất khẩu sang các nước ở châu Âu và Mỹ. Tính đến tháng 10/2021, công ty xuất khẩu khoảng 300.000 sản phẩm (bàn, ghế…) qua thị trường châu Âu và Mỹ với doanh thu ước tính khoảng 6 - 7 triệu USD.
Trưởng Phòng Tổ chức Công ty TNHH Tiến Phong Cam Lộ Nguyễn Văn Dương cho biết: “Để được thị trường châu Âu chấp nhận, sản phẩm từ gỗ rừng trồng của Việt Nam phải có chứng nhận BSCI (Bộ tiêu chuẩn đánh giá tuân thủ trách nhiệm xã hội trong kinh doanh của Hiệp hội Ngoại thương FTA). Công ty phải tuân thủ nghiêm túc việc sản xuất sản phẩm theo đúng mẫu mã do phía đối tác đặt hàng. Riêng đối với sản phẩm do chính công ty tạo mẫu, thiết kế thì phải gửi cho đối tác xem xét và kiểm duyệt trước khi sản xuất hàng loạt”.
Triển khai thực hiện Hiệp định VPA/ FLEGT, các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang thị trường EU không phải giải trình về nguồn gốc lâm sản và các điều kiện khác, tránh được rủi ro trong sản xuất, kinh doanh. Thị trường xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ được mở rộng sang EU, Mỹ, Nhật Bản, Úc, tránh tình trạng phụ thuộc vào một số thị trường nhất định.
Thực thi Hiệp định VPA/FLEGT sẽ giúp thiết lập được hệ thống truy xuất nguồn gốc lâm sản, được cộng đồng quốc tế chấp nhận, phù hợp với các quy định của các Hiệp định FTA và truy xuất nguồn gốc lâm sản. Cải thiện được hệ thống pháp luật về quản lý rừng và chế biến gỗ, sản phẩm gỗ xuất khẩu của Việt Nam nói chung và của tỉnh nói riêng phù hợp với thông lệ và quy định của quốc tế. Thu hút sự hỗ trợ và đầu tư của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, đồng thời tăng cường hợp tác giữa các vùng, quốc tế để nâng cao năng lực và thúc đẩy sự phát triển của ngành chế biến gỗ, sản phẩm gỗ.
Sau khi Hiệp định VPA/FLEGT có hiệu lực, ngành kiểm lâm đã hướng dẫn các doanh nghiệp các điều kiện, thủ tục về truy xuất nguồn gốc lâm sản theo Hiệp định VPA/FLEGT. Hiện tại đã có 48/48 doanh nghiệp kinh doanh, chế biến lâm sản trên địa bàn được tuyên truyền về Hiệp định VPA/FLEGT.
Dù việc thực hiện hiệp định VPA/ FLEGT ở Quảng Trị mới chỉ là bước đầu, tuy nhiên đây chính là hướng mở quan trọng để ngành lâm nghiệp có sự chuyển biến tích cực trong các khâu từ trồng rừng, sản xuất. Đó là từng bước nâng cao ý thức trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng của các tổ chức, cá nhân để tạo ra gỗ nguyên liệu có đủ điều kiện để chế biến ra gỗ, sản phẩm gỗ xuất khẩu sang thị trường EU. Thuận lợi nhất là những năm qua, các tổ chức, cá nhân trên địa bàn đã trồng được 23.382 ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững đạt tiêu chuẩn quốc tế (FSC).
Đây là điều kiện tiên quyết để các doanh nghiệp chế biến gỗ, sản phẩm gỗ thực hiện Hiệp định VPA/FLEGT. Đồng thời, nỗ lực của ngành kiểm lâm trong việc hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về truy xuất nguồn gốc lâm sản cũng là điều kiện tốt để thực hiện Hiệp định VPA/FLEGT...
Để tổ chức thực hiện tốt hiệp định VPA/FLEGT, cần tiến hành kiểm tra, rà soát lại việc sử dụng đất lâm nghiệp của các tổ chức, cá nhân, đẩy mạnh việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp trên địa bàn. Có cơ chế, chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp thực hiện tốt Hiệp định VPA/FLEGT về chế biến gỗ, sản phẩm gỗ để xuất khẩu sang thị trường EU.
Tăng cường công tác tuyên truyền để doanh nghiệp nắm được các nội dung trong hiệp định nhằm chủ động tham gia vào các hoạt động chế biến, thương mại lâm sản xuất khẩu đến các thị trường tiềm năng, nhất là thị trường EU, Mỹ. Đồng thời nâng cấp các điều kiện về sản xuất, kinh doanh, chế biến gỗ và các sản phẩm gỗ theo các tiêu chí của Hiệp định VPA/FLEGT để xuất khẩu gỗ sang thị trường EU.
(Nguồn: Báo Quảng Trị)
