Sở hữu lợi thế về vùng đồi, đồng ruộng, biển và khu vực cảng Hòn La, xã Phú Trạch có điều kiện phát triển sản xuất, công nghiệp và dịch vụ. Hơn 1 năm sau khi được hình thành trên cơ sở sáp nhập từ các xã Quảng Đông, Quảng Phú, Quảng Kim và Quảng Hợp (cũ), địa phương đang từng bước khai thác những lợi thế sẵn có. Hoạt động sản xuất bước đầu ghi nhận những tín hiệu tích cực, trong khi các dự án lớn triển khai trên địa bàn cũng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện hạ tầng, chuẩn bị mặt bằng và tạo thêm sinh kế cho người dân.
Nội lực từ sản xuất
Ở Phú Trạch, bức tranh kinh tế không chỉ được thể hiện qua những công trình lớn ở khu vực Hòn La. Trên đồng ruộng, vùng biển và những ruộng muối, người dân vẫn duy trì các nghề quen thuộc, tạo ra sản phẩm, việc làm và thu nhập. Đó là nền tảng quan trọng trong bức tranh phát triển của xã sau hợp nhất.
Theo báo cáo kinh tế-xã hội của UBND xã, 9 tháng năm 2026, sản lượng lương thực ước đạt 9.395,2 tấn, vượt kế hoạch cả năm. Riêng vụ hè-thu, xã gieo cấy 735ha lúa, hoàn thành kế hoạch diện tích. Kết quả này có được trong điều kiện một số cánh đồng đứng trước nguy cơ thiếu nước cuối vụ, thời tiết bất lợi ảnh hưởng đến sản xuất. Chính quyền và các thôn đã phối hợp điều tiết nguồn nước, hướng dẫn người dân chăm sóc cây trồng, thu hoạch đúng thời vụ để hạn chế thiệt hại.
Với lợi thế giáp biển, khai thác và nuôi trồng thủy sản tiếp tục là một hướng sản xuất quan trọng. Sản lượng khai thác thủy sản lũy kế đến hết tháng 9 đạt 3.287 tấn, bằng 91,3% kế hoạch năm. Bên cạnh hoạt động đánh bắt, những mô hình nuôi tại chỗ đang tạo thêm lựa chọn sinh kế cho người dân vùng biển. Hợp tác xã Sản xuất thủy sản và thương mại dịch vụ biển Vũng Chùa-Đảo Yến ở thôn 19-5 là một ví dụ.
Theo ông Cao Minh Thái, Giám đốc hợp tác xã, đơn vị hiện có 18 thành viên, chủ yếu nuôi cá bớp, cá mú, cá chim trắng và ốc hương. Thu nhập bình quân của các thành viên khoảng 10-15 triệu đồng/người/tháng. Ông Thái cho biết, hoạt động du lịch và hệ thống nhà hàng phát triển đã tạo nhu cầu thường xuyên đối với các loại thủy hải sản.
Đây là cơ hội để sản phẩm nuôi tại vùng biển địa phương tiếp cận thị trường gần hơn. Với các thành viên hợp tác xã, mô hình không chỉ tạo thu nhập mà còn giúp họ tiếp tục gắn bó với nghề biển theo một cách phù hợp với điều kiện của mình.
Nghề làm muối cũng hiện diện trong đời sống sản xuất của người dân Phú Trạch từ nhiều năm nay. Trong 9 tháng năm 2026, sản lượng muối đạt 4.700 tấn, vượt 17,5% kế hoạch cả năm. Ông Trương Văn Thành ở thôn Phú Lộc cho biết, vụ muối năm nay bắt đầu và kết thúc sớm hơn do mùa mưa đến sớm. Gia đình chủ động cải tạo ruộng, tranh thủ những ngày nắng thuận lợi để sản xuất, thu hoạch.
“Sản phẩm sau thu hoạch cơ bản được thương lái và cơ sở thu mua nhưng người làm muối vẫn khó chủ động về giá. Gia đình tôi cùng nhiều hộ làm nghề mong muốn đầu ra ổn định hơn, có thêm sự kết nối với doanh nghiệp, cơ sở chế biến để nâng giá trị hạt muối và thu nhập cho người sản xuất”, ông Thành chia sẻ.
Cùng với các nghề truyền thống, hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tiếp tục được duy trì. Đến nay, toàn xã có 152 doanh nghiệp, 10 hợp tác xã và khoảng 1.700 cơ sở kinh doanh thương mại, dịch vụ, góp phần giải quyết việc làm mới cho 889 lao động.
Chuyển động cùng các dự án lớn
Ngày 24/9/2026, khi kiểm tra các dự án tại Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, đồng chí Vương Quốc Tuấn, Ủy viên Trung Đảng, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các đơn vị, địa phương tập trung xử lý vướng mắc về mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ và tính toán đồng bộ hạ tầng phục vụ khu vực dự án. Ngày 28/9, tổ máy 2 Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I hòa lưới lần đầu thành công. Cả hai tổ máy, với tổng công suất 1.403MW, đã phát điện lên hệ thống điện quốc gia và tiếp tục chạy thử, hiệu chỉnh trước khi vận hành thương mại.
Đại diện Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch, cho biết từ mốc hòa lưới đến vận hành thương mại, dự án còn phải thử nghiệm các chế độ vận hành, kiểm tra thiết bị, thông số môi trường và chạy tin cậy. Cùng với chuẩn bị lực lượng vận hành, nhà máy mong muốn tiếp tục phối hợp với địa phương về an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy và xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh.
“Hiện nay, nhà máy có khoảng 190 cán bộ công nhân viên là người địa phương. Khi vận hành ổn định, hoạt động sản xuất điện sẽ tạo nhu cầu thường xuyên về vận tải, lưu trú, ăn uống, vệ sinh, bảo vệ, sửa chữa và cung ứng vật tư. Các đơn vị tại địa phương có đủ năng lực có thể tham gia cung cấp dịch vụ theo quy định”, ông Nguyễn Văn Long, Giám đốc Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch chia sẻ.
Với địa phương, khi các dự án phát triển, nhu cầu về giao thông, dịch vụ, nhà ở và lao động cũng sẽ thay đổi. Để đón những chuyển động từ các dự án lớn, trong năm 2026, Phú Trạch phối hợp giải phóng mặt bằng các hạng mục thuộc Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, dự án Cầu Chợ và tuyến đường từ Quốc lộ 1 vào trung tâm điện lực.
Địa phương cũng thực hiện các phần việc liên quan đến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam trên địa bàn. Xã đã phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung đến năm 2050, lựa chọn đơn vị tư vấn và đang tổ chức lập quy hoạch. Những công việc này sẽ góp phần xác định không gian dành cho sản xuất, hạ tầng, dịch vụ và dân cư trong giai đoạn tới.
Chủ tịch UBND xã Phú Trạch Phạm Minh Cảnh cho biết: “Xã định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, tăng liên kết sản xuất-tiêu thụ; phát triển kinh tế biển gắn với khai thác, nuôi trồng với chế biến, dịch vụ hậu cần và bảo vệ môi trường. Với các dự án lớn, xã quan tâm phát triển thương mại, dịch vụ, ngành nghề phụ trợ và kết nối nhu cầu tuyển dụng, đào tạo nghề cho lao động địa phương. Điều quan trọng là chuyển những lợi thế đó thành việc làm, sinh kế và thu nhập thiết thực cho người dân”.
Từ đồng ruộng, vùng biển đến các công trình ở Hòn La, Phú Trạch có nhiều điều kiện để phát triển. Các kết quả sản xuất đã tạo nền tảng, tiến độ các dự án cũng đã mở ra những cơ hội mới. Khi hạ tầng được hoàn thiện và người dân có thể tham gia sâu hơn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn, những lợi thế ấy thực sự sẽ trở thành động lực phát triển lâu dài.
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
