Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (CĐS), xã Quảng Ninh đang từng bước đưa những chủ trương lớn đi vào cuộc sống bằng những việc làm cụ thể. Từ “Bình dân học vụ số”, chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt đến mạnh dạn đầu tư công nghệ trong sản xuất, những cách làm sáng tạo đang tạo chuyển biến rõ nét, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn.
Đưa công nghệ số đến từng nhà
Ở thôn Hà Thiệp, CĐS bắt đầu từ những việc rất bình dị. Các thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng (CNSCĐ) không chờ người dân tìm đến mà chủ động đến từng gia đình, nhất là người cao tuổi, để hướng dẫn sử dụng công nghệ. Từ đăng nhập VNeID, tích hợp giấy tờ, sử dụng dịch vụ công trực tuyến đến thanh toán không dùng tiền mặt..., những tiện ích số dần được đưa vào đời sống theo cách gần gũi nhất.
Ông Nguyễn Văn Sơn, Tổ trưởng Tổ CNSCĐ thôn Hà Thiệp, cùng các thành viên hiểu rằng phổ cập kỹ năng số không thể chỉ bằng những khẩu hiệu. Muốn người dân thay đổi thói quen, trước hết phải giúp họ thấy công nghệ thực sự có ích. Với người trẻ, vài thao tác trên điện thoại có thể rất đơn giản, nhưng với người cao tuổi lại là cả một quá trình làm quen. Vì vậy, các thành viên kiên trì hướng dẫn, làm mẫu để người dân tự thực hiện.
Ông Trương Ngọc Thái, một người cao tuổi ở thôn Hà Thiệp, là một minh chứng. Từ chỗ còn e ngại trước những tiện ích số, ông chủ động học cách sử dụng công nghệ, rồi từng bước làm quen với các ứng dụng phục vụ đời sống.
Một người biết, rồi hướng dẫn thêm người khác; một gia đình sử dụng thành thạo, rồi lan tỏa sang những gia đình xung quanh. Cứ thế, “Bình dân học vụ số” dần trở thành cách làm thiết thực ở Hà Thiệp và nhiều thôn khác trên địa bàn.
Toàn xã Quảng Ninh đã thành lập 14 Tổ CNSCĐ tại 14 thôn với 189 thành viên. Chỉ trong đợt triển khai từ ngày 1-18/8/2026, các lực lượng đã hỗ trợ, hướng dẫn hơn 3.100 người dân đăng nhập VNeID, tích hợp giấy tờ và cài đặt ứng dụng công dân số QUANGTRI-S.
CĐS ở Quảng Ninh còn được đưa vào một lĩnh vực rất thiết thân với người dân là an sinh xã hội. Ông Nguyễn Tiến Sỹ, Phó Giám đốc BHXH cơ sở Quảng Ninh cho biết, việc chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội qua tài khoản không chỉ thuận tiện mà còn hạn chế khâu trung gian, tăng tính công khai, minh bạch và an toàn.
Để thực hiện, xã huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”. Đến nay, 100% người có công trên địa bàn nhận chi trả không dùng tiền mặt; 100% người hưởng lương hưu và các chế độ bảo hiểm xã hội nhận qua tài khoản; tỉ lệ chi trả trợ cấp bảo trợ xã hội không dùng tiền mặt đạt gần 87%.
Với ông Lê Mậu Hai ở thôn Lương Yến, nhận lương hưu qua tài khoản đem lại sự thuận tiện rất cụ thể. Không phải đi lại để nhận tiền, ông có thể chủ động sử dụng khoản lương hưu của mình khi cần. Từ góc nhìn của người thụ hưởng, những thay đổi ấy chính là cách dễ nhất để cảm nhận giá trị của CĐS.
Ở cấp chính quyền, hiệu quả cũng được thể hiện bằng những con số: 100% cán bộ, công chức, viên chức sử dụng phần mềm quản lý văn bản, điều hành; 100% văn bản được ký số và luân chuyển trên môi trường mạng; tỉ lệ hồ sơ số hóa đầu vào đạt 100%, thanh toán trực tuyến đạt trên 98%.
Từ người dân đến chính quyền, một phương thức làm việc mới đang từng bước hình thành. Thước đo của phong trào thi đua không còn là có bao nhiêu cuộc tuyên truyền, lớp tập huấn, mà là người dân có sử dụng được công nghệ và thực sự được hưởng lợi từ công nghệ hay không.
Khi khoa học công nghệ được đưa vào sản xuất
Nếu ở khu dân cư, tinh thần thi đua được nhìn thấy qua từng thao tác trên chiếc điện thoại thì trong doanh nghiệp, hiệu quả đổi mới được đo bằng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh.
Tại Công ty TNHH S&D Quảng Bình, doanh nghiệp chuyên sản xuất, gia công sản phẩm may mặc xuất khẩu đóng trên địa bàn xã Quảng Ninh, sự thay đổi hiện hữu trên từng dây chuyền.
Trước đây, phần lớn công đoạn sản xuất của công ty thực hiện bằng máy may thủ công, nhiều khâu cần số lượng lớn lao động trực tiếp. Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường, doanh nghiệp nhận thấy nếu chỉ dựa vào phương thức sản xuất cũ sẽ khó tạo bước tiến về năng suất và chất lượng.
Những năm gần đây, công ty mạnh dạn đầu tư công nghệ hiện đại, từng bước tự động hóa các công đoạn. Đến nay, khoảng 40% dây chuyền sản xuất đã được tự động hóa. Đặc biệt, có những công đoạn trước đây cần 3 lao động thì nay chỉ còn 1 người đảm nhiệm.
Ông Âu Văn Dũng, Phó Giám đốc Công ty TNHH S&D Quảng Bình cho rằng, khoa học công nghệ ngày càng có vai trò quan trọng đối với hoạt động của doanh nghiệp. Đầu tư công nghệ không chỉ giảm sức lao động mà còn giúp tăng năng suất, ổn định chất lượng sản phẩm và nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường.
Tinh thần thi đua ứng dụng khoa học công nghệ cũng đang lan tỏa trong sản xuất nông nghiệp. Theo UBND xã Quảng Ninh, một số mô hình đổi mới sáng tạo bước đầu mang lại hiệu quả và có khả năng nhân rộng, như: Sản xuất nông nghiệp sạch, hữu cơ của ông Lê Ngọc Phúc ở thôn Văn La; chăn nuôi an toàn sinh học của ông Lê Văn Tuân ở thôn Lệ Kỳ I, ông Hà Văn Quân ở thôn Phúc Duệ; nuôi chồn hương sinh sản của ông Trương Văn Hạnh ở thôn Tiền.
Cùng với thay đổi phương thức sản xuất, người dân từng bước tiếp cận kinh tế số. Thanh toán không dùng tiền mặt tại các chợ nông thôn, quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội, ứng dụng sàn thương mại điện tử trong tiêu thụ sản phẩm địa phương... đang mở thêm những kênh mới để sản phẩm đến gần hơn với thị trường.
“Để Nghị quyết 57-NQ/TW đi vào thực tiễn, địa phương xác định CĐS phải được triển khai đồng bộ, gắn với yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý, chất lượng phục vụ Nhân dân và phát triển kinh tế-xã hội. Vì vậy, xã không chỉ tập trung xây dựng chính quyền số mà đồng thời chú trọng phát triển xã hội số, kinh tế số, đưa các tiện ích công nghệ đến gần người dân và doanh nghiệp. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong phong trào thi đua của xã Quảng Ninh: Lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả và sự hài lòng của người dân làm thước đo”, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Ninh Lê Thanh Cường nhấn mạnh.
Ông Lê Thanh Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Ninh cho biết: UBND xã Quảng Ninh vinh dự là 1 trong 3 tập thể được Chủ tịch UBND tỉnh tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW. Đây là nền tảng để địa phương tiếp tục đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS.
Thời gian tới, xã tập trung thực hiện kế hoạch CĐS năm 2026 và giai đoạn 2026-2030; nâng cấp cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin, nền tảng số; kết nối, chia sẻ dữ liệu dùng chung; bảo đảm an toàn, an ninh thông tin; đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, phát triển kinh tế số, xã hội số.
Các Tổ CNSCĐ tiếp tục hướng dẫn người dân sử dụng thanh toán điện tử, các ứng dụng y tế, giáo dục số, kiến thức an toàn thông tin; tích hợp giấy tờ, tài khoản an sinh xã hội, sổ sức khỏe điện tử trên VNeID và sử dụng QUANGTRI-S.
Thực tế, CĐS và ứng dụng khoa học công nghệ ở cơ sở vẫn còn những “điểm nghẽn”, nhất là với người lớn tuổi, người chưa có tài khoản dịch vụ công hoặc hạn chế về kỹ năng công nghệ. Tuy nhiên, những chuyển biến về nhận thức và hành động đang ngày càng rõ nét, tạo nên một phong trào thi đua thực chất, không phải để lấy thành tích trên giấy mà hướng đến những giá trị có thể nhìn thấy, đo đếm và cảm nhận trong đời sống.
Đó cũng là nền tảng để những điểm sáng hôm nay tiếp tục lan tỏa, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS trở thành động lực phát triển của Quảng Ninh trong những năm tới.
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
