Ở xã biên giới Dân Hóa, nơi đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS) chiếm phần lớn dân số, những thay đổi trong đời sống kinh tế đang diễn ra từng ngày. Từ chỗ sản xuất nhỏ lẻ, nhiều hộ dân đã mạnh dạn tiếp cận cây trồng, vật nuôi mới, biết tận dụng nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước để tạo sinh kế và từng bước hình thành tư duy sản xuất hàng hóa, nâng cao thu nhập.
Sau sáp nhập địa giới hành chính, xã biên giới Dân Hóa có hơn 2.000 hộ dân với gần 9.600 nhân khẩu là ĐBDTTS, chủ yếu là dân tộc Chứt và Bru-Vân Kiều. Sinh sống trên địa bàn biên giới còn nhiều khó khăn, nhưng người dân nơi đây luôn một lòng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, tích cực lao động sản xuất, đồng thời tham gia giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.
Những năm qua, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng ĐBDTTS và miền núi, chính quyền địa phương đã tích cực triển khai các chương trình, dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo sinh kế bền vững. Cách làm này không chỉ hướng đến việc hỗ trợ trước mắt mà còn tạo điều kiện để người dân có phương tiện sản xuất, biết lựa chọn mô hình phù hợp và từng bước chủ động hơn trong phát triển kinh tế gia đình.
Chủ tịch UBND xã Dân Hóa Đinh Minh Thảo cho biết, từ nguồn hỗ trợ của Nhà nước, nhiều hộ đã có điều kiện đầu tư cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương; tiếp tục tìm tòi, thử nghiệm những loại cây, con giống mới có giá trị kinh tế đưa vào sản xuất.
Tại bản Bãi Dinh, mô hình vườn trồng của gia đình ông Phan Chí Đông (SN 1956) cho thấy rõ sự chuyển biến trong tư duy phát triển kinh tế. Từ nguồn hỗ trợ của các chương trình, dự án, gia đình đã trồng các loại cây ăn quả như chuối, bưởi, cam trên diện tích gần 2ha. Nguồn thu nhập từ các loại cây trồng mang lại tương đối, giúp mức sống của gia đình ông trội hơn hẳn so với nhiều hộ dân trong bản. Nhưng ông Đông vẫn không ngừng tìm tòi, học hỏi các nơi khác đưa các loại cây trồng, vật nuôi vào sản xuất.
Cách đây 5 năm, từ nguồn hỗ trợ của dự án giảm nghèo, ông Đông mạnh dạn phát tỉa diện tích vườn tạp, trồng thêm cây mắc ca, một loại cây trồng hoàn toàn mới ở vùng núi Dân Hóa. Ông Đông chia sẻ, đây đã là năm thứ 2 cây ra quả và cho thu hoạch. Hạt cây mắc ca rất được ưa chuộng, đến kỳ thu hoạch có thương lái đến đặt hàng, có bao nhiêu lấy bấy nhiêu.
Cũng theo ông Đông, mặc dù hiện gia đình chỉ trồng khoảng 200 gốc mắc ca nhưng khả năng sinh trưởng rất phù hợp với thời tiết, đất đai tại địa phương. Sắp tới, gia đình ông sẽ mở rộng diện tích để trồng thêm giống cây này.
Mắc ca hiện vẫn là cây trồng mới ở Dân Hóa, toàn xã mới có 3 hộ trồng với gần 2.500 cây cây. Tuy số hộ tham gia chưa nhiều, nhưng mô hình đang mở ra một hướng tiếp cận mới trong sản xuất nông nghiệp ở vùng biên. Và điều đáng ghi nhận nhất là cách người dân bắt đầu chủ động tìm kiếm những hướng sản xuất mới, mạnh dạn thử nghiệm và tính toán hiệu quả kinh tế.
Không chỉ chuyển biến trong trồng trọt, chăn nuôi cũng đang trở thành một hướng sinh kế quan trọng. Với đồng bào dân tộc Chứt ở bản Hưng Hóa, mô hình chăn nuôi của gia đình chị Hồ Thị Thanh từ lâu trở thành hình mẫu của bà con nơi đây. Từ những cặp lợn giống được hỗ trợ thuở ban đầu, chị Thanh dần gây dựng con giống và đến nay quy mô hơn 30 con.
Chị Thanh chia sẻ, hồi đầu mới nuôi có khi cả năm mới xuất bán vì lợn tăng trưởng chậm, thậm chí có năm gặp dịch mất trắng. Nay nhờ thay đổi thói quen chăn nuôi, chuồng trại được vệ sinh thường xuyên, đàn lợn tiêm phòng theo định kỳ để phòng dịch bệnh nên thời gian xuất bán từ 2-3 lứa/năm, tạo nguồn thu phục vụ cuộc sống. Thức ăn chăn nuôi còn được chị tận dụng các nguồn phụ phẩm để tiết kiệm chi phí.
Những mô hình như trồng mắc ca, cây ăn quả hay chăn nuôi lợn chưa thể tạo ra sự thay đổi đồng đều trong toàn xã, nhưng đang cho thấy một hướng chuyển biến quan trọng trong tư duy phát triển kinh tế của bà con ĐBDTTS ở Dân Hóa.
Sự thay đổi ấy cần thêm thời gian để tạo thành những mô hình kinh tế bền vững. Nhưng, với sự quan tâm, hỗ trợ của các chương trình, chính sách của Nhà nước, chính quyền địa phương và đặc biệt là sự chủ động vươn lên của người dân, những mô hình sinh kế phù hợp được kỳ vọng sẽ tiếp tục được nhân rộng. “Từ tâm lý trông chờ vào sự hỗ trợ, người dân đang từng bước chuyển sang cách nghĩ “được hỗ trợ để làm ăn”, lấy nguồn lực của Nhà nước làm điểm tựa để tự mình phát triển sản xuất. Đây là sự thay đổi có ý nghĩa đối với công tác giảm nghèo bền vững ở vùng ĐBDTTS”, Chủ tịch UBND xã Dân Hóa Đinh Minh Thảo cho biết thêm.
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
