Tại xã Thượng Trạch, mục tiêu của việc chăm lo đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS) là không chỉ hỗ trợ bà con vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn tạo điều kiện để từng hộ gia đình vươn lên bằng sức lao động và những tài nguyên bản địa. Sau sáp nhập, “bài toán” ấy càng trở nên cấp thiết hơn khi xã mới có diện tích mở rộng hơn, dân số đông hơn... Từ thực tế đó, chính quyền địa phương xác định thay đổi tư duy, đẩy mạnh sản xuất, tạo sinh kế bền vững chính là giải pháp hàng đầu.
Ông Nguyễn Trường Chinh, Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Trạch cho biết, địa hình rộng, dân cư phân tán, thời tiết khắc nghiệt khiến sản xuất nông nghiệp ở địa phương gặp nhiều khó khăn, thách thức. Thêm vào đó, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, tập quán canh tác lạc hậu, thủ công vẫn tồn tại, ứng dụng khoa học kỹ thuật chưa đồng đều. Vì vậy, việc hỗ trợ sản xuất được địa phương gắn với hướng dẫn và lựa chọn mô hình canh tác phù hợp cho bà con, trong đó trồng lúa nước là một trong những mô hình được triển khai hiệu quả tại các bản.
Chị Y Mặc, bản Chăm Pu chia sẻ: "Được sự hỗ trợ và hướng dẫn của xã, bà con Chăm Pu nay đã biết làm lúa nước. Làm lúa nước đỡ tốn công sức và hiệu quả tốt hơn lúa rẫy rất nhiều. Giờ đây, nhà nào làm lúa nước thì không còn lo thiếu ăn nữa".
Từ mô hình lúa nước tại bản Chăm Pu phát huy thế mạnh, địa phương đang khảo sát để mở rộng sang các bản: Đoòng, Khe Rung, Cờ Đỏ. Bà con được hỗ trợ 600kg giống lúa chất lượng cao; trong đó, bản Chăm Pu 400kg, bản Đoòng 200kg. Tại ruộng lúa nước bản Đoòng, hệ thống điện năng lượng mặt trời phục vụ tưới tiêu được triển khai, tạo điều kiện chủ động sản xuất vụ hè-thu.
Tại bản Ban, xã Thượng Trạch, sự đổi thay cũng thể hiện rõ nét. Trước đây, nhiều hộ đồng bào Ma Coong chủ yếu dựa vào rừng, canh tác theo lối “chặt-đốt-cốt-trỉa”. Hiện nay, một số gia đình đã mạnh dạn chuyển sang chăn nuôi, phát triển kinh tế hộ.
Gia đình anh Đinh Vộ là một điển hình. Từ đàn lợn rừng giống được hỗ trợ bởi các chương trình mục tiêu quốc gia, gia đình anh tiếp tục đầu tư mở rộng quy mô chăn nuôi, đến nay, trong chuồng luôn có hàng chục con lợn thịt và lợn sinh sản. Ngoài ra, gia đình anh Vộ còn chăm sóc hơn 6ha rừng keo đang chuẩn bị thu hoạch. Từ nguồn thu nhập ổn định này, gia đình anh có điều kiện nuôi con ăn học, đời sống từng bước cải thiện.
Đây chính là sự chuyển biến của bà con từ trông chờ vào hỗ trợ sang biết sử dụng nguồn lực được trợ giúp để tạo sinh kế bền vững. Đó cũng là hướng đi mà xã Thượng Trạch theo đuổi trong giảm nghèo: Khơi dậy nội lực và để người dân trở thành chủ thể của quá trình thoát nghèo.
Theo thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn xã Thượng Trạch gieo trồng khoảng 117,4ha lúa (115 ha lúa rẫy, 2,4ha lúa nước); tổng đàn gia súc 1.500 con; tổng đàn gia cầm là 7.000 con; trồng mới 65ha rừng; toàn xã có 29 hộ kinh doanh (7 hộ đăng ký mới)…
Một hướng mở khác cho kinh tế của xã là phát triển du lịch. Vừa qua, UBND tỉnh đã cho phép khai thác thử nghiệm sản phẩm “Trải nghiệm thiên nhiên và tìm hiểu văn hóa cộng đồng người Ma Coong ở xã Thượng Trạch”. Nếu được khai thác hiệu quả, sản phẩm du lịch này sẽ trở thành kênh tạo việc làm, tăng thu nhập; đồng thời, phát huy giá trị văn hóa truyền thống và cảnh quan vùng biên.
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
