Giữa thời đại công nghệ số, những mã QR đang dần xuất hiện bên cạnh sạp rau, quầy tạp hóa... ở các khu chợ truyền thống xã Quảng Ninh. Một thay đổi nhỏ trong cách thanh toán nhưng đang mở ra cách thức giao dịch tiện lợi, nhanh chóng hơn cho cả người bán lẫn người mua.
Từ tiền mặt đến thanh toán không tiền mặt
Chợ truyền thống Võ Xá từ lâu đã trở thành nơi giao thương sôi động, gắn bó với đời sống của nhiều người dân địa phương. Nơi đây vẫn lưu giữ thói quen mua sắm của những khu chợ quê, với các giao dịch chủ yếu bằng tiền mặt, đặc biệt là với nhiều tiểu thương lớn tuổi. Việc sử dụng điện thoại thông minh hay nhận tiền qua mã QR còn khá xa lạ, khiến không ít người e ngại. Thế nhưng, trước sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng, nhiều tiểu thương đã dần cởi mở, chủ động làm quen và đón nhận phương thức thanh toán mới.
Giờ đây, bên cạnh những sạp hàng đều xuất hiện tấm mã QR nhỏ gọn. Người mua chỉ cần vài thao tác trên điện thoại là có thể hoàn tất giao dịch, còn người bán cũng nhanh chóng nhận được thông báo chuyển tiền. Những giao dịch không tiền mặt vì thế đang dần trở thành một phần trong hoạt động mua bán thường ngày tại chợ.
Bà Nguyễn Thị Hiền, tiểu thương tại chợ Võ Xá cho biết: “Trước đây tôi ít khi sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt vì sợ tiền không đến đúng tài khoản mình. Vì vậy, khi khách hàng đến mua và yêu cầu chuyển khoản thì tôi vẫn đề nghị thanh toán tiền mặt. Nay được ngân hàng tặng mã QR cá nhân kèm loa thông báo giao dịch, tôi mừng lắm. Khách chuyển tiền đến là loa báo ngay nên mình biết tiền đã vào tài khoản, giao dịch nhanh nên mình yên tâm buôn bán”.
Trước xu hướng phát triển của công nghệ số, nhiều tiểu thương lớn tuổi cũng dần thay đổi thói quen, chuyển sang thanh toán không dùng tiền mặt. Bà Phan Thị Lưu, tiểu thương tại chợ Võ Xá, chia sẻ: “Tôi mới được ngân hàng đến hướng dẫn, hỗ trợ sử dụng thanh toán qua mã QR. Cách làm này cũng tiện lợi, nhưng với người lớn tuổi như tôi thì vẫn còn khá mới, chưa quen thao tác. Tôi đang tập làm quen, từng bước chuyển sang hình thức thanh toán không dùng tiền mặt để thuận tiện hơn cho khách hàng”.
Xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt cũng đang phổ biến tại các chợ truyền thống trên địa bàn xã Quảng Ninh. Tại chợ Vĩnh Ninh, Quán Hàu... nhiều tiểu thương, nhất là tiểu thương lớn tuổi đã bắt đầu sử dụng mã QR trong giao dịch mua bán, tạo thuận lợi cho khách hàng; đồng thời góp phần đưa hoạt động kinh doanh tại chợ từng bước thích ứng với xu hướng chuyển đổi số.
Thúc đẩy chuyển đổi số từ chợ truyền thống
Để mô hình chợ 4.0 thực sự phát huy hiệu quả, bên cạnh sự hưởng ứng của các tiểu thương, vai trò tuyên truyền, hướng dẫn và đồng hành của Ban Quản lý chợ cũng rất quan trọng.
Ông Lê Thành Đạt, Tổ quản lý bảo vệ chợ Võ Xá cho biết: “Trong bối cảnh phát triển công nghệ số hiện nay, chúng tôi thấy việc giữ gìn nét văn hóa truyền thống cần đi đôi với đổi mới, hiện đại hóa. Tôi hoàn toàn ủng hộ và quyết tâm thực hiện tốt mô hình chợ 4.0-chợ không dùng tiền mặt. Chúng tôi sẽ tích cực học hỏi, chủ động áp dụng các hình thức thanh toán điện tử và sẽ hướng dẫn, tuyên truyền cho tiểu thương, khách hàng thói quen thanh toán không dùng tiền mặt”.
Từ những thay đổi trong hoạt động mua bán hằng ngày có thể thấy, chuyển đổi số ở chợ truyền thống không đơn thuần là thay đổi phương thức thanh toán mà còn là quá trình thay đổi nhận thức và cách tiếp cận công nghệ của người dân. Để quá trình này diễn ra thuận lợi, xã Quảng Ninh đang từng bước triển khai các giải pháp hỗ trợ, tạo điều kiện để mô hình chợ 4.0 thực sự đi vào đời sống.
Ông Lê Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Ninh cho biết: Chợ truyền thống từ lâu đã giữ vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế, văn hóa của Nhân dân. Vừa qua, địa phương đã tổ chức lễ ra mắt mô hình: “Chợ 4.0-chợ không dùng tiền mặt” tại chợ Võ Xá. Chợ Võ Xá không chỉ là nơi giao thương, mua bán hàng hóa mà còn là địa điểm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày của người dân trên địa bàn. Vì vậy, việc triển khai mô hình tại chợ là một bước đi thiết thực nhằm đổi mới phương thức thanh toán, nâng cao chất lượng phục vụ và tạo điều kiện để các hộ kinh doanh tiếp cận, ứng dụng công nghệ số trong hoạt động mua bán.
Thông qua mô hình này, các tiểu thương có thể thực hiện thanh toán bằng mã QR, chuyển khoản ngân hàng và các phương thức thanh toán điện tử phù hợp. Người dân khi đi chợ có thể chủ động lựa chọn phương thức thanh toán thuận tiện, nhanh chóng, an toàn, phù hợp với điều kiện và nhu cầu của mình. Mục tiêu của mô hình không chỉ là triển khai một phương thức thanh toán mới mà còn là thay đổi nhận thức, hình thành thói quen giao dịch số, góp phần xây dựng chợ truyền thống theo hướng văn minh, hiện đại.
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
