Nhằm ngăn chặn hiệu quả tình trạng bẫy bắt động vật hoang dã trái pháp luật, thời gian qua, Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQLRPH) Nhật Lệ đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc, các trạm, chốt bảo vệ rừng (BVR) tăng cường công tác tuần tra, kiểm tra và tháo gỡ bẫy trên toàn lâm phần nhằm bảo vệ các loài động vật hoang dã (ĐVHD) quý hiếm.
Nhọc nhằn tuần tra
Vào trung tuần tháng 10/2026, chúng tôi theo chân cán bộ, lực lượng BVR của BQLRPH Nhật Lệ thực hiện chuyến tuần tra rừng, tháo gỡ bẫy nhằm bảo vệ các loài động vật hoang dã. Sau khi vượt qua những con khe, ngọn suối chảy xiết rồi luồn vào những khóm rừng tự nhiên rậm rạp, lắm gai góc, sên vắt, chúng tôi lại tiếp tục trèo lên những ngọn núi cao dựng đứng, trơn trượt. Ai nấy đều mồ hôi nhễ nhại, mệt bở hơi tai. Cảm nhận đầu tiên mà chúng tôi “thấm được” về lực lượng BVR, là phải chịu khó rèn luyện, sức khỏe thật tốt thì mới đảm nhận, hoàn thành được công việc chuyên môn.
Anh Phan Đức Anh, Phó Trưởng trạm BVR Ba Rền thuộc BQLRPH Nhật Lệ chia sẻ: Trạm hiện có 7 viên chức và 11 hợp đồng lao động, được giao nhiệm vụ quản lý trên 12,6 nghìn ha rừng (chủ yếu là rừng tự nhiên, rừng phòng hộ). Công tác tại địa bàn có địa hình phức tạp với nhiều núi cao, vực thẳm, khe suối chằng chịt, thời tiết khắc nghiệt, những bước chân của lực lượng BVR phải thường xuyên có mặt tại các khu vực được giao quản lý để nắm bắt tình hình, bảo vệ rừng và giữ gìn môi trường sống an lành cho các loài ĐVHD.
Với công việc tưởng chừng đơn điệu này, nếu không có sức khỏe tốt, kỹ năng sinh tồn ở “rừng thiêng nước độc”, đặc biệt là tình yêu thiên nhiên, ĐVHD thì rất khó mà bám trụ được với nghề. Có những chuyến tuần tra, lực lượng BVR phải đóng gùi lương thực, thực phẩm, ở trong rừng sâu núi thẳm đến gần chục ngày mới hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Trước đây, khi pháp luật về lâm nghiệp vẫn còn thiếu chặt chẽ, nhận thức của cư dân bản địa về bảo vệ tài nguyên rừng chưa cao, lực lượng BVR lắm lúc phải chạm trán với những “lâm tặc” rất manh động. Bây giờ thì khác rồi, các quy định của pháp luật về lâm nghiệp được quy định rất chặt chẽ, nên các đối tượng vi phạm cũng không dám liều lĩnh. Hiện nay, nếu phát hiện được các hành vi vi phạm về lâm luật, chỉ cần dùng các thiết bị thông minh ghi lại hình ảnh, lực lượng chức năng sẽ có cách xử lý.
Bảo tồn đa dạng sinh học
BQLRPH Nhật Lệ chính thức được thành lập theo Quyết định số 3008/QĐ-UBND, ngày 24/7/2026 của UBND tỉnh trên cơ sở hợp nhất BQLRPH Quảng Ninh và BQLRPH Đồng Hới và ven biển tỉnh Quảng Trị. Đây là đơn vị sự nghiệp công lập, thực hiện chức năng quản lý, bảo vệ, phát triển và sử dụng rừng, đất lâm nghiệp được Nhà nước giao; thực hiện nhiệm vụ sự nghiệp công, nhiệm vụ công ích trong lĩnh vực lâm nghiệp; đồng thời là tổ chức chủ rừng, thực hiện quyền, trách nhiệm và nghĩa vụ của chủ rừng theo quy định của pháp luật về lâm nghiệp và pháp luật hiện hành.
Những năm gần đây, BQLRPH Nhật Lệ và Công ty TNHH MTV Bảo tồn Thiên nhiên Việt đã thỏa thuận hợp tác triển khai nhiều hoạt động tuần tra BVR và giám sát đa dạng sinh học. Theo đó, từ tháng 7/2025 đến nay, các bên đã thành lập 3 đội tuần tra rừng, tháo gỡ bẫy; cung cấp đầy đủ trang thiết bị cho các đội tuần tra BVR gồm máy GPS cầm tay, smartphone, radio, trang phục đội tuần tra, ba lô đi rừng và đồ dùng lán trại.
Cũng từ thỏa thuận hợp tác, các bên liên quan đã mở được 2 lớp tập huấn về kỹ năng tuần tra rừng, tháo gỡ bẫy và giám sát ĐDSH (thu thập dữ liệu) sử dụng công cụ GPS, SMART mobile; nhập dữ liệu, quản lý, phân tích và trích xuất dữ liệu tuần tra trong phần mềm SMART desktop cho các thành viên của bộ phận kỹ thuật BVR và các thành viên tham gia các đội tuần tra rừng; mở 1 lớp hướng dẫn về kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản cho các cán bộ BVR…
Từ tháng 7/2025 đến hết tháng 6/2026, các bên liên quan đã tổ chức 42 đợt, với hơn 240 ngày tuần tra, tổng quãng đường hơn 2.700km. Thông qua những đợt tuần tra, các bên liên quan đã thống nhất ghi nhận: Địa bàn lâm phần được kiểm tra cơ bản ổn định, không phát hiện hành vi khai thác gỗ, khai thác lâm sản ngoài gỗ, thủy sản hay khoáng sản trái phép. Các mối đe dọa chủ yếu tập trung vào hoạt động săn bắt ĐVHD trái phép (đặt bẫy) và lán trại tạm.
Thông qua công tác tuần tra rừng và tháo gỡ bẫy các đội đã phát hiện gần 50 vụ việc với hàng chục bẫy thòng lọng đang hoạt động tại khu vực; ghi nhận sự xuất hiện của voọc chà vá chân nâu (Pygathrix nemaeus) với 12 cá thể còn sống; phát hiện khỉ mặt đỏ (Macaca arctoides); ghi nhận lợn rừng (Sus scrofa) với 7 lượt dấu vết để lại (dấu chân, đứt rễ...) tại các tiểu khu của trạm BVR Ba Rền và rùa hộp trán vàng miền Trung (Cuora galbinifrons) với 1 cá thể còn sống...
Ông Đỗ Minh Cừ, Phó Giám đốc BQLRPH Nhật Lệ cho biết: “Để kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bẫy bắt ĐVHD trái phép, thời gian qua, đơn vị thường xuyên phối hợp với các lực lượng chức năng hoạt động trên địa bàn lâm phần được giao quản lý, tăng cường các hoạt động trao đổi thông tin, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về BVR và ĐVHD. Đơn vị còn đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật về bảo tồn ĐDSH, nâng cao ý thức, trách nhiệm của cộng đồng dân cư vùng đệm trong việc bảo vệ các loài ĐVHD và tham gia quản lý bền vững tài nguyên rừng. Chúng tôi xem hoạt động tuần tra, tháo gỡ bẫy là một trong những giải pháp quan trọng, góp phần giảm thiểu tình trạng săn bắt, bẫy bắt trái phép, bảo vệ môi trường sống tự nhiên, qua đó duy trì và phát huy giá trị đa dạng sinh học của toàn lâm phần BQLRPH Nhật Lệ…”.
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
