Sau khi đưa vào chương trình dạy học ở các cấp học, môn giáo dục địa phương (GDĐP) đã mang lại hiệu quả ý nghĩa, thiết thực. Với những nội dung liên quan đến lịch sử, văn hóa, địa danh của địa phương, môn học giúp học sinh hiểu hơn về quê hương mình, từ đó bồi đắp thêm tình yêu, trách nhiệm với quê hương.
Nội dung GDĐP (thuộc chương trình giáo dục phổ thông 2018) được bắt đầu thực hiện từ năm học 2021-2022. Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT), nội dung GDĐP ở cấp tiểu học được tích hợp với hoạt động trải nghiệm. Ở cấp trung học cơ sở (THCS), trung học phổ thông (THPT), nội dung GDĐP có vị trí tương đương các môn học khác, có thời lượng 35 tiết/năm học.
Kiến thức của môn GDĐP là những vấn đề cơ bản hoặc thời sự về văn hóa, lịch sử, địa lí, kinh tế, xã hội, môi trường, hướng nghiệp... của địa phương bổ sung cho nội dung giáo dục bắt buộc chung thống nhất trong cả nước. Từ đó, trang bị cho học sinh những hiểu biết về nơi sinh sống, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để góp phần giải quyết những vấn đề của quê hương.
Hiệu trưởng Trường THCS Đồng Hải (phường Đồng Hới) Nguyễn Xuân Trung cho biết, đối với cấp THCS, môn GDĐP được chính thức áp dụng cho khối 6 từ năm học 2021-2022. Các năm tiếp theo, môn học đã lần lượt áp dụng cho lớp 7 (năm học 2022-2023), lớp 8 (năm học 2023-2024) và lớp 9 (năm học 2024-2025).
Theo ông Trung, môn học này không chỉ là những bài học lý thuyết khô khan mà là một "bức tranh toàn cảnh" về chính nơi các em đang sinh sống. Nội dung được cấu trúc xoay quanh 3 nhóm lĩnh vực chính, gồm: Văn hóa, lịch sử truyền thống; địa lý, kinh tế, hướng nghiệp; chính trị-xã hội, môi trường.
Để môn học trở nên gần gũi và hấp dẫn với học sinh, mang lại hiệu quả tốt nhất, nhà trường rất tích cực trong việc đổi mới phương pháp dạy học. Thay vì chỉ đọc chép, giáo viên tại trường tăng cường sử dụng các video tư liệu, hình ảnh thực tế về danh lam thắng cảnh Quảng Trị (như Quảng Bình Quan, Thành Cổ Quảng Trị, động Phong Nha...) để minh họa cho bài giảng.
Trong quá trình học, học sinh thường được chia nhóm để thực hiện các bài báo cáo, làm tập san hoặc thiết kế các poster giới thiệu về một địa danh hoặc một món ăn đặc sản của địa phương. Điều này giúp các em rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và thuyết trình.
Bên cạnh đó, nhà trường cũng quan tâm tổ chức các buổi ngoại khóa, tham quan trải nghiệm thực tế, được thiết kế theo hướng tích hợp kiến thức liên môn, phục vụ mục tiêu giáo dục kỹ năng sống và hướng nghiệp. Các địa điểm tham quan, học tập sẽ được lựa chọn phù hợp theo từng khối lớp và mục tiêu giáo dục.
Em Hà Hoàng Ái Nhiên, học sinh lớp 7.1, Trường THCS Đồng Hải chia sẻ: “Thông qua các kiến thức được thầy cô giảng dạy từ môn GDĐP, chúng em hiểu hơn về văn hóa, lịch sử của quê hương Quảng Trị. Nhờ đó, chúng em càng biết ơn, ghi nhớ công lao của thế hệ cha ông đi trước đã hy sinh xương máu để bảo vệ mảnh đất quê hương. Chúng em hiểu hơn về lịch sử, những nét văn hóa truyền thống của quê hương; tự hào, yêu thêm quê hương mình vì những cảnh đẹp không nơi nào có được”.
Theo đánh giá của nhiều giáo viên, môn GDĐP có vai trò rất quan trọng trong chương trình giáo dục. Môn học này giúp học sinh hiểu rõ về lịch sử, các đặc điểm về tự nhiên, kinh tế-xã hội, nét văn hóa-con người của địa phương mình. Học sinh gắn kiến thức với thực tiễn cuộc sống, khi các nội dung học tập không còn mang tính lý thuyết chung chung mà được liên hệ trực tiếp với chính môi trường sống xung quanh các em.
Nhờ đó, học sinh dễ hiểu, dễ nhớ và có khả năng vận dụng vào thực tế. Thông qua các hoạt động tham quan, trải nghiệm tại địa phương, các dự án học tập, học sinh được phát triển kỹ năng thuyết trình, làm việc nhóm, nâng cao tư duy liên hệ, phân tích các vấn đề thực tiễn, góp phần hình thành năng lực học tập chủ động và toàn diện.
Cô giáo Phạm Thị Mỹ Nhung, giáo viên dạy môn Địa lý, GDĐP, Trường THCS và THPT Dương Văn An (xã Cam Hồng) khẳng định: “GDĐP là nền tảng quan trọng góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, giữ gìn bản sắc văn hóa và hình thành nhân cách, trách nhiệm xây dựng, phát triển địa phương ở học sinh. Bên cạnh đó, các nội dung tìm hiểu về vấn đề lao động, việc làm và nâng cao nguồn nhân lực của tỉnh cũng giúp học sinh nhận thức rõ hơn về nhu cầu thị trường lao động, định hướng nghề nghiệp phù hợp và ý thức học tập, rèn luyện để đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương trong tương lai”.
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
