Những ngày qua, các doanh nghiệp khai thác tour tại hang Sơn Đoòng hay hệ thống hang động Tú Làn thuộc tỉnh Quảng Trị đang đứng ngồi không yên.
Những vướng mắc phát sinh
Hang Sơn Đoòng (xã Tân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình cũ) vốn không nằm trong khu vực biên giới, hoạt động du lịch và bảo tồn diễn ra ổn định. Tuy nhiên, sau khi xã Tân Trạch hợp nhất với Thượng Trạch để thành lập xã Thượng Trạch mới (được xác định là xã biên giới), toàn bộ hoạt động du lịch tại khu vực hang Sơn Đoòng buộc phải áp dụng quy chế quản lý biên giới.
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại hệ thống hang động Tú Làn. Trước đây, khu vực này thuộc xã Tân Hóa, huyện Minh Hóa (cũ), du khách quốc tế lưu trú và tham quan thuận lợi mà không cần giấy phép biên giới.
Thế nhưng, từ ngày 1-7-2025, các xã Thượng Hóa, Tân Hóa, Trung Hóa và Minh Hóa sáp nhập thành xã Kim Phú. Do xã mới là xã biên giới, toàn bộ hệ thống hang động Tú Làn và các điểm lưu trú đều bị siết chặt quản lý.
Năm 2023, Tân Hóa được Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) vinh danh là "Làng du lịch tốt nhất thế giới". Nhưng hiện nay, khách nước ngoài muốn vào tham quan phải xin giấy phép từ công an, biên phòng và nộp lệ phí.
Quy định này đang tạo ra rào cản lớn. Với đặc thù du lịch mạo hiểm, khách thường đăng ký sát ngày khởi hành (trước 1-2 ngày), việc hoàn tất thủ tục xin phép trong thời gian ngắn là bài toán nan giải. Chưa kể, do chưa có hướng dẫn cụ thể về phạm vi khu vực biên giới theo địa giới mới, một số đoàn khách quốc tế đi tour hợp pháp vẫn bị lập biên bản vì thiếu giấy phép, gây ảnh hưởng xấu đến trải nghiệm du lịch.
Trao đổi về vấn đề này, ông Trần Xuân Cương, Giám đốc Công ty TNHH Netin, nhận định: "Vướng mắc cốt lõi nằm ở việc áp dụng cơ học quy định quản lý theo địa giới hành chính mới. Nhiều điểm đến vốn hoạt động bình thường, nay bỗng chịu sự kiểm soát gắt gao chỉ vì sáp nhập vào xã biên giới. Sự thay đổi này không chỉ làm phát sinh chi phí, thủ tục hành chính mà còn triệt tiêu tính linh hoạt - yếu tố sống còn của sản phẩm du lịch mạo hiểm".
Gấp rút tham mưu, tháo gỡ
Ông Hoàng Tự Quốc Hùng, Chủ tịch UBND xã Kim Phú, cho biết việc xã trở thành địa bàn biên giới sau sáp nhập đã phát sinh nhiều vướng mắc cho Làng du lịch Tân Hóa và các tour, tuyến trên địa bàn. Cụ thể, khách nước ngoài muốn vào khu vực này phải làm thủ tục xin phép, hồ sơ phải qua lực lượng công an, biên phòng rà soát, kiểm tra và nộp lệ phí theo quy định.
Ông Hùng nhận định: "Thủ tục phát sinh khiến chi phí tăng, làm giảm sức cạnh tranh của điểm đến. Xã đang phối hợp đề xuất tỉnh công nhận Tân Hóa là khu du lịch cấp tỉnh. Khi đó, cơ chế quản lý riêng sẽ giúp cởi trói thủ tục, tạo thuận lợi cho du khách".
Thừa nhận thực tế trên, ông Đặng Đông Hà, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị, cho hay việc sáp nhập xã khiến nhiều sản phẩm du lịch tại Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và các tour tuyến liên quan mặc nhiên trở thành khu vực biên giới.
"Quan điểm của tỉnh là vừa quản lý chặt chẽ an ninh biên giới, vừa phải cởi mở để hút khách quốc tế. Chúng tôi đang tổng hợp vướng mắc, tham mưu UBND tỉnh giải pháp tháo gỡ phù hợp nhất" - ông Hà khẳng định.
Trước mắt, nhiều doanh nghiệp du lịch kiến nghị UBND tỉnh Quảng Trị sớm ban hành hướng dẫn phân định rõ phạm vi khu vực biên giới trong từng xã mới, tránh tình trạng "đánh đồng" toàn bộ địa bàn. Đồng thời, cần có cơ chế đặc thù cho phép khách quốc tế vào các điểm đến đã được cấp phép với quy trình linh hoạt hơn nhưng vẫn bảo đảm an ninh - quốc phòng.
Nguồn tin: Báo Người Lao Động
