Những ngày đầu đông năm 2023, khi nghe thông tin về "Khe Sanh coffee tour" thử nghiệm, tôi lập tức đăng ký tham gia với mục đích trải nghiệm và tôi đã may mắn cùng đồng nghiệp của mình là phóng viên Lê Tú của QRTV quay được những thước phim đầu tiên về sản phẩm du lịch gắn kết trải nghiệm cà phê này.
Từ những thước phim này, chúng tôi đã có một câu chuyện để kể với khán giả qua phóng sự truyền hình “Cà phê hòa bình”, được lấy cảm hứng từ thông điệp của Khe Sanh coffee tour là “Make coffee not war”- làm cà phê, không nói về chiến tranh trên mảnh đất Khe Sanh.
Chuyện kể rằng, cách đây 100 năm, một người Pháp tên là Poilane, khi đến Khe Sanh, nhận thấy đất đỏ bazan, nắng gió, sương mù ở đây giống với vùng Tuscany của nước Ý nên đã mang những cây cà phê Liberica đầu tiên đến trồng ở đây, khởi đầu cho việc hình thành những đồn điền cà phê nổi tiếng ở Khe Sanh với những hạt cà phê thơm ngon vượt trùng dương mang về nước Pháp.
Năm 2023, một người Hà Lan tên là Harro Boekhold, chuyên gia du lịch nông nghiệp của tổ chức PUM Hà Lan đến với Khe Sanh, được thưởng thức hương vị đầy mê hoặc của cà phê ở đây, ông đã tình nguyện ở lại giúp các bạn trẻ trong Nhóm Du lịch Khe Sanh hình thành nên một tour du lịch cà phê với thông điệp “Make coffee not War”- Làm Cà phê không chiến tranh.
Anh Trần Thái Thiên, Trưởng nhóm Du lịch Khe Sanh cho chúng tôi xem một video ghi lại hình ảnh, các bạn trẻ trong nhóm Du lịch Khe Sanh và các chủ nông trại cà phê đồng thanh câu slogan của Khe Sanh coffee tour: “Wellcome to Khe Sanh, Make coffee not war” làm chúng tôi rất xúc động và quyết định chọn hình ảnh này để mở đầu cho phóng sự “Cà phê Hòa bình”. Anh Trần Thiên,Trưởng nhóm Du lịch Khe Sanh chia sẻ rằng, chúng tôi biết ơn ông Harro Boekhold đã gợi mở cho chúng tôi, rằng Khe Sanh từng được thế giới biết đến là “Trận Điện Biên Phủ” thứ hai. Ngày nay, dấu tích chiến tranh đã nhường chỗ cho những vườn cà phê với hương vị đắm say lòng người. Du khách khi đến với Khe Sanh sẽ được trải nghiệm, được thẩm thấu câu chuyện về hòa bình,về hành trình tạo ra đặc sản cà phê Khe Sanh.
Trong chuyến tham gia chuyến trải nghiệm "Khe Sanh coffee tour" đầu tiên, mặc dù đang trong quá trình thử nghiệm nhưng đã có gần 15 du khách, trong đó đặc biệt là những du khách trong nước đến từ An Giang, Tp Hồ Chí Minh và du khách nước ngoài đến từ đất nước Hà Lan xa xôi.
Mở đầu của hành trình trải nghiệm "Khe Sanh coffee tour", du khách được tham quan vườn cà phê tại Nông trại cà phê của gia đình anh Hoàng Luận ở thôn Xary, xã Hướng Phùng, Hướng Hóa,Quảng Trị (cũ). Tại đây, chúng tôi quay được toàn bộ hình ảnh trải nghiệm hái cà phê, chế biến, rang xay và thưởng thức cà phê thành quả là 1 ly cà phê sạch thơm ngon.
Chị Nguyễn Huỳnh Ngọc Chi, từ TP Long Xuyên, An Giang cho biết: Tôi đến với "Khe Sanh coffee tour" vừa thưởng thứ ly cà phê do tự tay mình pha chế, vừa nói trước ống kích của chúng tôi: "Tôi đến từ An Giang, là người kinh doanh cà phê và rất đam mê cà phê,khi biết về tour cà phê Khe Sanh là tôi đăng ký tham gia ngay. Tôi thấy rất tuyệt vời. Qua chuyến đi này, tôi sẽ tìm hiểu để kết nối thị trường cà phê đặc sản Khe Sanh tới thị trường An Giang và các tỉnh phía Nam… Đến đây, thực sự tôi cảm nhận được giá trị của hòa bình từ những vườn cà phê, những ly cà phê thơm ngon tự tay tôi thu hái và pha chế nên…”
Anh Hoàng Luận – Chủ Nông trại cà phê, trước khi tiễn chân du khách lại bộc bạch những cảm xúc rất đặc biệt và rất thật của mình: “Tôi tự hào với vườn cà phê hữu cơ của mình. Được đón du khách trong nước và nước ngoài đến đây chúng tôi rất tự hào. Tour cà phê Khe Sanh là cơ hội cho chúng tôi giới thiệu sản phẩm của mình đến với du khách xa hơn, đó là cả thế giới. Chúng tôi muốn gửi qua hương vị cà phê rằng, chúng tôi đang sống trên mảnh đất vốn là chiến tranh đau thương nhưng nay đã hòa bình và chúng tôi làm cà phê trong hòa bình, không nói về chiến tranh nữa”.
Những thước phim đặc biệt mà chúng tôi quay được là cảnh du khách tham quan vườn Cà phê của Madam Hương ở thôn Cợp xã Hướng Phùng nơi phát triển sản phẩm Cà phê chuẩn hữu cơ 100%, thúc đẩy cân bằng sinh thái và đa dạng sinh học. Hệ sinh thái mà farm của Madam Hương đang xây dựng bao gồm 4 tầng: cây thân gỗ tán rộng tầng cao, tầng giữa là cây ăn quả xen kẽ (gồm vải thiều, nhãn, ổi, cam, chanh, mãng cầu, chuối...), tầng thấp là cây cà phê và cuối cùng là tầng cỏ dại được phát triển tự nhiên nhằm giữ ẩm và tạo độ mùn cho đất.
Với vành đai bao quanh vườn là rừng cây thân gỗ với nhiều loại cây khác nhau nhằm tách biệt vườn cà phê của farm tránh sự ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp từ các yêu tố mang tính hoá học xung quanh đến chất lượng sản phẩm mà chính farm tạo ra. Bà Trần Mai Hương, chủ vườn cà phên đặc biệt này, nói rằng: "Được đón du khách là cơ hội cho tôi quảng bá sản phẩm cà phê đặc sản của mình, hãy cùng chúng tôi nói câu chuyện định vị thương hiệu cho cà phê Khe Sanh, không nói về chiến tranh vốn đã rất đau thương trên vùng đất này".
Chỉ sau một thời gian ngắn và đang trong giai đoạn thử nghiệm nhưng trong niên vụ thu hoạch cà phê năm Khe Sanh coffee tour đã tổ chức được 7 tour với sự tham gia của gần 100 du khách là những người đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan và các tỉnh nội địa như Hà Nội, Lâm Đồng, Sài Gòn, An Giang có chung một niềm đam mê với cà phê. Với họ, đơn giản chỉ là thỏa niềm đam mê khám phá cà phê đặc sản Khe Sanh được trồng ở độ cao 600m đã đạt ngôi vị quán quân dòng Arabica tại cuộc thi Cà phê Đặc sản Việt Nam năm 2021 và giải Bạc cuộc thi dành cho những nhà sản xuất và chế biến nhỏ do tổ chức AVPA tổ chức tại Pháp năm 2022.
Thỏa mãn trí tưởng tượng với thông điệp "Make coffee not war- cà phê không chiến tranh, cà phê hòa bình. Ông Sven Dekker- Giám đốc PUM Việt Nam và Ông Frank Kaptein- Du Khách Hà Lan cũng là chuyên gia du lịch nông nghiệp đến từ tổ chức PUM Hà Lan, đó chính là niềm vui khi được nhìn thấy sản phẩm của hoạt động tình nguyện của mình góp phần dẫn dụ khu khách đến với Khe Sanh và định vị cho thương hiệu cà phê của Khe Sanh vươn ra toàn cầu.
Còn với các bạn trẻ trong nhóm Du lịch Khe Sanh, niềm vui của họ là giờ đây nhóm đã phát triển thành HTX Du lịch Nông nghiệp Việt Nam- Khe Sanh do Trần Thái Thiên làm Chủ tịch Hội đồng quản trị và vui hơn nữa khi ngày 04/10/2024, tại thị trấn Khe Sanh (Hướng Hóa, Quảng Trị), Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Quảng Trị phối hợp với các đơn vị tổ chức Hội thảo tham vấn cộng đồng đề án “Nghiên cứu phát triển sản phẩm du lịch gắn kết trải nghiệm cà phê tại Quảng Trị” và công bố sản phẩm du lịch “Khe Sanh coffee tour”.
Theo đó, "Khe Sanh coffee tour" được thiết kế thời gian linh hoạt trong 2 hoặc 3 ngày. Khi tham gia tour du lịch này, du khách sẽ được khám phá các trang trại cà phê, trải nghiệm quy trình trồng, chăm sóc, thu hoạch và chế biến cà phê cùng nông dân. Bên cạnh đó, có cơ hội được thưởng thức các loại cà phê nguyên chất ngay tại nông trại và mua các sản phẩm cà phê làm quà lưu niệm. Ngoài ra, tour còn kết nối, đưa du khách đến tham quan các điểm di tích lịch sử, thắng cảnh nổi tiếng trên địa bàn như: Thác Chênh Vênh, rừng cộng đồng Chênh Vênh, thác Tà Puồng, đỉnh Cu Vơ, Sân bay Tà Cơn, Bảo tàng Đường 9 – Khe Sanh…
Theo anh Trần Thái Thiên, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Du lịch Nông nghiệp Việt Nam- Khe Sanh, sứ mệnh của tour du lịch này là tăng giá trị sản phẩm bản địa, nâng cao vị thế của người trồng cà phê ở Khe Sanh, đưa “Khe Sanh coffee tour” trở thành sản phẩm du lịch OCCOP của tỉnh. Để làm được điều này, anh mong muốn tổ chức các lễ hội liên quan đến địa phương như lễ hội cafe Khe Sanh, lễ hội rừng Phong hương ở hồ Rào Quán; Phối hợp với doanh nghiệp để tạo ra chuỗi liên kết chặt chẽ về du lịch; Đưa cafe doanh nhân vào khai thác để có sự gắn kết giữa chính quyền và doanh nghiệp địa phương.
Cùng với vị ngọt đắng mê hoặc của cà phê Khe Sanh, câu chuyện xây dựng thương hiệu cho cà phê Khe Sanh mang thông điệp hòa bình từ Khe Sanh- Tà Cơn của những người trẻ đầy tâm huyết như Trần Thái Thiên, Nguyễn Thị Phượng và nhiều người trẻ khác không chỉ lan tỏa tình yêu quê hương, mà còn hỗ trợ cộng đồng nông dân và các đơn vị du lịch địa phương trong việc tăng thu nhập và phát triển bền vững. Đây còn là câu chuyện góp phần kết nối ý nghĩa thông điệp hòa bình mà Lễ Hội Hòa bình của tỉnh Quảng Trị đang hướng đến.
Phóng sự Cà phê hòa bình của chúng tôi khép lại bằng những thước phim du khách thưởng thức ly cà phê Khe Sanh ở Di tích Sân bay Tà Cơn trong ánh hoàng hôn của ngày mùa đông nơi phố núi Khe Sanh và hình ảnh chị Nguyễn Thị Phượng- một người trẻ sinh ra và lớn lên ngay chính trên mảnh đất Khe Sanh, nói lời tạm biệt du khách của Khe Sanh coffee tour: “Xin cảm ơn du khách đã đến Khe Sanh cùng với chúng tôi, thưởng thức hương vị cà phê để cảm nhận hơi thở của lịch sử và sự tái sinh mạnh mẽ của thiên nhiên. Những hạt cà phê của Khe Sanh không đơn thuần chỉ là sản phẩm nông nghiệp mà còn là biểu tượng của sức sống hòa bình và hồi sinh.
Khi thưởng thức ly và phê trong Di tích Sân bay Tà Cơn, bạn không chỉ đang uống và phê, mà còn đang uống cả một phần lịch sử hào hùng của chiến thắng Khe Sanh và để không bao giờ nói về chiến tranh nữa. Chỉ nói về hòa bình cho nhân loại”.
