Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Quảng Trị đã từng bước ổn định tổ chức, phát huy hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của bộ máy mới. Từ thực tiễn triển khai, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã đúc rút nhiều kinh nghiệm bước đầu, đồng thời đề xuất những giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của hệ thống chính trị. Phóng viên (P.V) Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị đã có cuộc trao đổi với đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh về những nội dung này.
● P.V: Thưa đồng chí, sau gần một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quảng Trị đã rút ra bài học kinh nghiệm đầu tiên gì?
- Đồng chí Trần Vũ Khiêm: Được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị trước đây, tỉnh Quảng Trị hiện có diện tích gần 12.700km², dân số hơn 1,87 triệu người với 78 đơn vị hành chính cấp xã, 82 đảng bộ trực thuộc, 786 tổ chức cơ sở đảng và gần 131 nghìn đảng viên.
Việc đồng thời thực hiện hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh, kết thúc hoạt động cấp huyện, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là một cuộc cải cách có quy mô lớn, tác động sâu rộng đến toàn bộ hệ thống chính trị cũng như đời sống xã hội. Đây không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn là sự chuyển đổi về tư duy lãnh đạo, quản trị và tổ chức thực hiện.
Từ thực tiễn đó, bài học đầu tiên được rút ra là phải tạo sự thống nhất trong Đảng bộ và sự đồng thuận trong xã hội, đây chính là điều kiện tiên quyết để vận hành thành công mô hình tổ chức mới. Trong bất kỳ cuộc cải cách nào, điều khó nhất không phải là sắp xếp bộ máy mà là thống nhất nhận thức và hành động.
Đối với Quảng Trị, yêu cầu này càng cấp thiết khi phải đồng thời hợp nhất hai hệ thống tổ chức, hai đội ngũ cán bộ với những đặc điểm lịch sử, văn hóa, phương thức quản lý có những điểm khác nhau; đồng thời giải quyết tâm tư của cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy.
Chính vì vậy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định công tác chính trị, tư tưởng phải đi trước một bước. Từ đó tập trung đổi mới công tác tuyên truyền theo hướng thiết thực, sâu sát, hướng đến những đối tượng chịu tác động trực tiếp; kịp thời thông tin đầy đủ về mục đích, ý nghĩa của chủ trương cũng như những kết quả tích cực sau sắp xếp để cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu, đồng thuận và đồng hành.
Qua điều tra xã hội học, chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của chính quyền tại 78 xã, phường và đặc khu đạt bình quân 86,13%. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh sự chuyển biến bước đầu trong quá trình vận hành mô hình mới.
Thực tiễn cho thấy, khi nhận thức được thống nhất, niềm tin được củng cố và lợi ích chung của tỉnh được đặt lên trên lợi ích cục bộ thì những khó khăn trong quá trình đổi mới đều có thể vượt qua. Đây là bài học có ý nghĩa quyết định đối với sự thành công của mô hình.
● P.V: Một trong những nội dung quan trọng để vận hành hiệu quả mô hình tổ chức bộ máy mới là đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã triển khai nội dung này như thế nào, thưa đồng chí?
- Đồng chí Trần Vũ Khiêm: Qua thực tiễn vận hành mô hình mới, Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhận thấy sự thay đổi lớn nhất không phải chỉ là kết thúc hoạt động của cấp huyện mà là sự thay đổi trong mối quan hệ lãnh đạo giữa cấp tỉnh với cơ sở.
Trước đây, phần lớn chủ trương của Tỉnh ủy được triển khai thông qua cấp huyện. Khi không còn cấp trung gian này, nhiều nhiệm vụ được chuyển trực tiếp về cấp xã hoặc cấp tỉnh. Điều đó giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, tăng tính chủ động của cơ sở nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu rất cao đối với năng lực lãnh đạo của cấp ủy tỉnh và đội ngũ cán bộ cấp xã.
Quan điểm của Ban Thường vụ Tỉnh ủy là càng tinh gọn tổ chức bộ máy thì càng phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; càng giảm tầng nấc trung gian thì càng phải nâng cao chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, phối hợp và kiểm tra, giám sát.
Tỉnh ủy đã thường xuyên rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy chế làm việc của Ban Chấp hành; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân công rõ trách nhiệm của từng đồng chí trong Ban Thường vụ, Tỉnh ủy viên phụ trách địa bàn, lĩnh vực; tăng cường chỉ đạo trực tiếp đối với cơ sở.
Đặc biệt, Ban Thường vụ Tỉnh ủy thành lập 10 đoàn kiểm tra việc tuyên truyền, quán triệt, triển khai nghị quyết Đại hội Đảng các cấp và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại 78 xã, phường, đặc khu. Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp làm việc với từng địa phương để nắm bắt tình hình, kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh.
Song song với đó là đổi mới mạnh mẽ lề lối làm việc; giảm hội họp không cần thiết, tăng cường họp trực tuyến, triển khai phòng họp không giấy, đẩy mạnh sơ kết, đánh giá thực tiễn để kịp thời điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp. Mục tiêu là bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, hiệu quả ngay từ cơ sở.
● P.V: Cùng với đổi mới phương thức lãnh đạo, tỉnh đã triển khai những giải pháp gì nhằm xây dựng nền hành chính phục vụ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, thưa đồng chí?
- Đồng chí Trần Vũ Khiêm: Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định chuyển đổi số và công tác cán bộ là hai trụ cột quan trọng bảo đảm mô hình mới hoạt động hiệu quả.
Đối với chuyển đổi số, chúng tôi coi đây không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà còn là một phương thức đổi mới sự lãnh đạo của Đảng. Việc ứng dụng đồng bộ hệ thống điều hành tác nghiệp, cơ sở dữ liệu đảng viên, sổ tay đảng viên điện tử cùng các phần mềm chuyên ngành đã góp phần nâng cao chất lượng quản lý, điều hành; rút ngắn thời gian xử lý công việc; tăng tính công khai, minh bạch và kết nối giữa các cấp ủy.
Thông qua các nền tảng số, công tác quản lý đảng viên ngày càng khoa học, chính xác, phục vụ hiệu quả công tác quy hoạch, đào tạo, bố trí và sử dụng cán bộ. Có thể nói, chuyển đổi số đang từng bước trở thành một phương thức lãnh đạo và quản trị mới trong hệ thống chính trị.
Bên cạnh đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định công tác cán bộ tiếp tục là khâu "then chốt của then chốt". Sau khi không còn cấp huyện, cấp xã trở thành cấp trực tiếp giải quyết phần lớn công việc của người dân và doanh nghiệp. Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ cán bộ cơ sở cao hơn rất nhiều.
Tỉnh đang tích cực triển khai Đề án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức giai đoạn 2026-2030, tập trung cho cán bộ cấp xã; đồng thời điều động, tăng cường cán bộ có năng lực về cơ sở, nhất là ở những địa bàn có khối lượng công việc lớn hoặc các lĩnh vực chuyên môn phức tạp.
Cùng với đó là đổi mới công tác đánh giá cán bộ theo hướng thực chất, khách quan, công khai, minh bạch, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo; từng bước triển khai bộ công cụ đánh giá hiệu quả công việc (KPI) và ứng dụng phần mềm trong quản lý, đánh giá cán bộ. Thực tiễn cho thấy, đầu tư cho cán bộ cơ sở chính là đầu tư cho sự thành công lâu dài của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
● P.V: Từ thực tiễn triển khai tại Quảng Trị, theo đồng chí, những vấn đề nào cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện trong thời gian tới?
- Đồng chí Trần Vũ Khiêm: Qua quá trình vận hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhận thấy vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục được hoàn thiện.
Trước hết là tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ, thống nhất, có tính dự báo và tính khả thi cao để các địa phương thuận lợi trong tổ chức thực hiện.
Thứ hai là nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương theo hướng hiện đại, thực chất, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; lượng hóa bằng các chỉ số cụ thể về hiệu quả phục vụ và năng lực quản trị.
Thứ ba là xây dựng chiến lược dài hạn phát triển đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp xã, đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương hiện đại; đồng thời hoàn thiện cơ chế thu hút, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng dữ liệu và nền tảng số dùng chung phục vụ toàn hệ thống chính trị, bảo đảm kết nối, liên thông giữa các cơ quan Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội.
Đặc biệt, để cấp xã thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ trong mô hình mới, cần quán triệt nguyên tắc "giao việc phải đi đôi với giao nguồn lực"; quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng, trang thiết bị, chế độ, chính sách và môi trường làm việc để đội ngũ cán bộ yên tâm công tác, phát huy năng lực.
● P.V: Đồng chí kỳ vọng gì về quá trình tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong thời gian tới?
- Đồng chí Trần Vũ Khiêm: Sau gần một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Quảng Trị đã cơ bản đi vào ổn định và đang chuyển sang giai đoạn nâng cao chất lượng hoạt động. Những kết quả bước đầu cho thấy chủ trương của Đảng là đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Thời gian tới, Ban Thường vụ Tỉnh ủy sẽ tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, xây dựng nền hành chính phục vụ hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và hoàn thiện cơ chế quản trị theo hướng hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy cũng kỳ vọng những kinh nghiệm bước đầu từ thực tiễn Quảng Trị sẽ góp thêm cơ sở thực tiễn để Trung ương tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Thành công của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ không chỉ được đo bằng việc tinh gọn đầu mối tổ chức mà quan trọng hơn là chất lượng phục vụ Nhân dân, hiệu quả quản trị và năng lực kiến tạo phát triển của chính quyền các cấp.
● P.V: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
