Đến thăm trang trại rộng gần 8ha của gia đình ông Nguyễn Quang Tài (SN 1956), ở thôn Quảng Xá, xã Vĩnh Linh, chúng tôi như lạc vào một miệt vườn miền Tây ngay giữa vùng đất nắng gió Quảng Trị. Trang trại hiện trồng nhiều loại cây ăn quả như: Cam Úc, cam Vinh, bưởi da xanh, mít tố nữ, mít Thái, ổi. Đặc biệt trong đó, chiếm số lượng lớn nhất là 1.000 cây dừa xiêm hơn 5 năm tuổi, đang cho thu hoạch năm thứ 2 với hiệu quả kinh tế cao. Đây là một trong những mô hình trồng dừa lấy trái quy mô lớn trên địa bàn tỉnh.
Trên diện tích trang trại của mình, trước đây gia đình ông Nguyễn Quang Tài trồng cây cà phê, cao su. Đến năm 2017, ông bắt đầu chuyển đổi sang trồng các loại cây ăn quả như cam, bưởi, mít, ổi. Năm 2020, nhận thấy thị trường tiêu thụ dừa trái ngày càng tăng cao, trong khi ở địa bàn tỉnh Quảng Trị (cũ) chưa có vườn trồng cung cấp số lượng lớn tại chỗ, ông Tài đã tìm hiểu, học hỏi để thử nghiệm mô hình trồng cây dừa lấy trái quy mô hàng hóa. Ông quyết định đầu tư trên 100 triệu đồng cải tạo khu vực trang trại, làm đất, lắp hệ thống tưới nước...
Sau đó, mua 1.000 cây giống (dừa xiêm lùn, dừa xiêm đỏ) từ Đại học Nông nghiệp 1, TP. Hà Nội về trồng theo hướng hữu cơ. Quá trình trồng, chăm sóc, ông Tài chú trọng bảo đảm đúng quy trình kỹ thuật. Qua theo dõi, ông nhận thấy cây dừa thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, đất đai tại địa phương; 4ha dừa trồng đạt tỉ lệ sống 100%, sinh trưởng, phát triển ổn định.
Nói về loại cây trồng khá mới mẻ này tại địa phương, theo ông Tài, cây dừa phù hợp để trồng tại xã Vĩnh Linh cũng như các địa phương lân cận. Vì thực tế trong điều kiện sản xuất nông nghiệp gặp không ít khó khăn như hiện nay, khi dự tính trồng loại cây gì mới, nông dân thường lo ngại nhiều tác động bất lợi, như: Thời tiết, đặc biệt là bão, lũ lụt những năm gần đây liên tiếp xảy ra; dịch bệnh phát sinh trên cây trồng khiến năng suất, sản lượng, chất lượng không đạt; thị trường sản phẩm bán ra không ổn định, giá cả bấp bênh.
“Tôi thấy so với các cây trồng khác, cây dừa đã hạn chế được những ảnh hưởng bất lợi đó. Vì đặc điểm cây dừa có hệ rễ chùm, ăn sâu và bám rộng vào đất, thân dừa chắc chắn, không phân nhánh nên dù gặp bão, lũ lụt vẫn ít khi bị úng gốc, bật gốc hay ngã đổ. Cây dừa cũng ít bị sâu bệnh, chỉ cần chú ý khâu nhập giống bảo đảm chất lượng và tuân thủ đúng kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng, chống các bệnh thông thường ở giai đoạn đầu. Cây càng lâu năm càng ít tốn công sức chăm sóc. Còn về thị trường, trái dừa được tiêu thụ rộng rãi với giá thu mua tăng dần trong thời gian gần đây ở mức 10.000-15.000 đồng/trái. Khoảng hơn 10 năm trở lại đây chưa thấy năm nào trái dừa bị xuống giá. Đặc biệt, cây dừa trồng 1 lần nhưng cho thu hoạch đến hàng chục năm”, ông Tài cho hay.
Sau một thời gian tập trung chăm sóc, đầu năm 2024, vườn dừa của ông Tài bắt đầu cho trái bói. Từ năm 2025, gia đình ông đã bước vào thời kỳ thu hoạch đồng loạt. Sản phẩm dừa trái của trang trại ông Tài được thương lái đến thu mua tại chỗ và gia đình ông cũng trực tiếp vận chuyển nhập sỉ tại các chợ, điểm kinh doanh nước giải khát ở một số xã, phường lân cận xã Vĩnh Linh.
Ông Tài cho biết: “Theo thương lái đánh giá, dừa trái tại trang trại của gia đình tôi nhiều nước và nước dừa có độ ngọt tương đương dừa nhập từ các vùng chuyên canh dừa khác. Tính toán bước đầu, mỗi năm trung bình với sản lượng ước đạt gần 100 trái/cây/năm, chỉ tính giá bán 10.000 đồng/trái, với 1.000 gốc dừa này, gia đình tôi thu về gần 1 tỉ đồng, trừ tất cả chi phí lãi khoảng 500 triệu đồng”.
Chủ tịch Hội Nông dân xã Vĩnh Linh Hà Thị Huế cho biết, mô hình trồng dừa lấy trái quy mô 4ha nói riêng và trang trại tổng hợp 8ha trồng cây ăn quả kết hợp chăn nuôi (10.000 con gà gia công và 750m2 nuôi cá lóc, cá trê) nói chung tại hộ ông Nguyễn Quang Tài là mô hình tiêu biểu của nông dân xã Vĩnh Linh. Đây là mô hình kinh tế điển hình khi nông dân biết khai thác thế mạnh nông nghiệp, tích tụ đất đai, chủ động học hỏi, linh hoạt nắm bắt thị trường để đầu tư chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hữu cơ, hàng hóa, có liên kết với doanh nghiệp nhằm ổn định hơn về đầu ra, giá thành sản phẩm. “Mô hình kinh tế hiệu quả của gia đình ông Tài không chỉ tăng thu nhập kinh tế hộ, tạo thêm việc làm cho lao động mà còn góp phần làm lan tỏa phong trào nông dân quyết tâm đổi mới, sáng tạo, sản xuất, kinh doanh hiệu quả trong tình hình mới ngay tại địa phương”, bà Huế nói.
Nguồn tin: Báo Quảng Trị
